Зелена комета C/2024 E1: последен поздрав пред патот во меѓуѕвезден простор

Зелена комета C/2024 E1 (Вјежхош) деновиве се забележува на небото и на 17 февруари 2026 ќе мине најблиску до Земјата, на околу 151 милион километри, по што, според астрономските проценки, поради нејзината хиперболична траекторија постепено ќе биде исфрлена од Сончевиот систем и ќе продолжи да лута низ Млечниот Пат, налик на судбината на меѓуѕвездениот посетител 3I/ATLAS.

Кометата е пријавена како нов објект во март 2024 од полскиот астроном Кацпер Вјежхош, во рамки на набљудувањата од системот на Универзитетот во Аризона, кога била детектирана далеку од Сонцето, на околу 8 астрономски единици.

Она што ја прави „зелена“ е светлечката кома, облакот од гас и прашина што се создава кога Сонцето го загрева јадрото и ги ослободува испарливите состојки. Според набљудувањата и објаснувањата што ги пренесуваат медиумите, зелениот отсјај најчесто се врзува со јаглеродни соединенија што светкаат кога се возбудени од сончевото зрачење.

Дополнителен слој на интерес е фактот што кометата ја следел и вселенскиот телескоп Џејмс Веб: во научна публикација се наведува дека спектарот покажува јасни траги на активност управувана од јаглерод диоксид, со измерена стапка на продукција на CO₂, што е важен показател за тоа како се „будат“ долгопериодичните комети уште во далечните, студени делови на Сончевиот систем.

Иако во јавноста кружи формулацијата „со големина на град“, клучно е дека не станува збор за објект што ќе стане спектакл за голо око. Според проценките за осветленост, C/2024 E1 останува во доменот на двогледи и помали телескопи, а од северната полутопка ќе се гледа ниско над југозападниот хоризонт околу зајдисонце во периодот по најблискиот премин на 17 февруари.

Најпосле, „исфрлањето“ од Сончевиот систем не е сценарио што се случува преку ноќ. Според експертските објаснувања, може да бидат потребни децении, па и векови, за оваа комета формално да ја напушти гравитациската сфера на Сонцето, но траекторијата што ја следи сугерира дека враќање нема да има: ќе остане уште еден еднократен посетител што ни минал низ соседството, па заминал засекогаш.