Skip to content
Војната на Соединетите Американски Држави и Израел со Иран има импликации во спортскиот свет, а војната со зборови во која е вклучена и ФИФА го остава статусот на тимот нејасен, пишува британски Гардијан.
Учеството на Иран на Светското првенство ова лето се чини дека се менува речиси на секој час. Американскиот претседател Доналд Трамп предизвика поголема конфузија во четвртокот, велејќи дека не верува дека „е соодветно тие (играчите и членовите на фудбалската делегација) да бидат таму, за сопствениот живот и безбедност“.
Запалувачката објава на Truth Social дојде помалку од 48 часа откако претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, рече дека Трамп му рекол на состанок во Белата куќа во вторник вечерта дека Иран ќе биде „добредојден“ на Светското првенство. Неколку часа подоцна, иранската фудбалска федерација го објави својот одговор на Инстаграм, наведувајќи: „Никој не може да ја исклучи репрезентацијата на Иран од Светското првенство“ и продолжувајќи велејќи дека САД треба да бидат отстранети како домаќин поради имплицитната закана на Трамп.
Во среда, иранскиот министер за спорт, Ахмад Доњамали, изјави за државните медиуми дека неговата земја нема да учествува. „Под никакви околности немаме соодветни услови за учество на Светското првенство“, рече Доњамали.
Па што навистина се случува и кога ќе се реши сагата?
Може ли ФИФА да го отстрани Иран?
Не постои современ преседан за тоа екипа да се повлече или да биде отстранета од Светското првенство. Најблиската паралела е Европското првенство во 1992 година, кога УЕФА ја замени Југославија 10 дена пред турнирот во Шведска откако Обединетите нации воведоа санкции поради војната на Балканот. Нивните замени, Данска, славно го освоија Евро 92 откако играчите беа повикани од летните одмори.
Повеќе извори во ФИФА му кажаа на Гардијан дека не е донесена никаква одлука за учеството на Иран на Светското првенство, а светското управно тело си даде рок до својот годишен конгрес во Ванкувер на 30 април за да донесе заклучок.
Официјалниот став на ФИФА останува дека сака Иран да учествува, а нејзиниот генерален секретар, Матијас Графстром, минатата недела изјави дека „нашиот фокус е да имаме безбедно Светско првенство со сите учесници“.
Статутите на ФИФА строго налагаат политичка и верска неутралност, па затоа ќе стори сè што може за да избегне повлекување на Иран и сигурно нема да сака да се види дека играла улога во нивното принудување да се повлече, и покрај желбата на Инфантино да остане близок со Трамп.
ФИФА му забрани на Иран да учествува во азиското квалификациско натпреварување за Светското првенство во 1986 година откако одбија да играат домашни натпревари на неутрална територија, што беше казна за нивното одбивање да играат против Кувајт во квалификациите за турнирот во 1982 година.
Може ли Иран да се повлече и дали ќе има последици?
Имаше навидум значително омекнување на ставот на Иран пред Трамп повторно да се вклучи во дебатата во четврток, со повеќе публикации меѓу државните медиуми во земјата кои објавија дека не е донесена одлука за повлекување, па дури и изразија изненадување од коментарите на Доњамали. Иако ставовите на Доњамали имаат тежина како министер, конечната одлука ќе биде донесена на повисоко ниво на владата.
Според статутот на ФИФА, на членките асоцијации не им е дозволено да се повлечат од своите натпреварувања, а Иран ќе се соочи со дисциплински санкции доколку го сторат тоа. Ниту една земја не се откажала од Светското првенство по ждрепката откако Франција и Индија не учествуваа во 1950 година, наведувајќи ги трошоците за патување.
ФИФА има заштитни мерки во своите правила за турнири, за кои изворите му кажаа на Гардијан дека ќе бидат потврдени. Правилата наведуваат дека повлекувањето пред турнирот повлекува казна помеѓу 275.000 и 555.000 евра (316.000-640.000 долари), во зависност од датумот на повлекувањето. Тоа исто така би предизвикало упатување до дисциплинската комисија на ФИФА, која би можела да изрече спортски санкции, вклучително и забрана за учество во турнири.
„Дисциплинската комисија на ФИФА може да изрече дополнителни дисциплински мерки, земајќи ги предвид особено времето на повлекувањето или исклучувањето, сериозноста на прекршокот што довел до неприфаќање или исклучување, можните олеснителни фактори и сите други релевантни околности“, се наведува во правилникот. „Овие дисциплински санкции може да вклучуваат исклучување на засегнатото здружение од идно натпреварување на ФИФА или замена на тоа здружение со друго.“
Кој би можел да го замени Иран ако повеќе не е во натпреварувањето?
Правилата на ФИФА за Светското првенство се нејасни во однос на замената на тим кој се квалификувал за финалето, наведувајќи само дека има „единствено дискреционо право“ да „преземе каква било акција што се смета за неопходна“ и дека „може да одлучи да ја замени дотичната членка-асоцијација учесничка со друга асоцијација“.
Ирак и Обединетите Арапски Емирати се сметаат за најверојатни корисници доколку Иран се повлече, бидејќи тие се следните највисоко рангирани тимови од Азиската фудбалска конфедерација (АФЦ) кои не се квалификувале, но секоја размена веројатно нема да биде едноставна.
Иран го обезбеди своето место на Светското првенство со освојување на Групата А од третото коло од квалификациите за АФЦ, при што ОАЕ загубија плејоф против Ирак, чија награда беше место во меѓуконтиненталниот плејоф на 31 март против Боливија или Суринам во Монтереј, од каде што победниците ќе стигнат до финалето.
Како што откри Гардијан минатиот викенд, сепак, Ирак побара од ФИФА да го одложи тој натпревар бидејќи поголемиот дел од нивниот тим е заглавен во Багдад со затворен воздушен простор поради војната.
Заменувањето на Иран со Ирак може да изгледа како очигледно решение, но би имало политички последици. Се верува дека ОАЕ, близок стратешки сојузник на САД и економска сила, исто така лобираат на ФИФА да ѝ се додели местото на Иран доколку тоа стане слободно.