На Балканот паднаа цените на горивата, Македонија ќе го чека понеделник

Додека земјите од регионот веќе посегнаа по даночни олеснувања, замрзнување на маржи и дополнителни административни мерки за да го ублажат новиот ценовен удар врз горивата, Македонија влегува во викендот со истото прашање: дали државата ќе интервенира пред понеделничкото ново усогласување на цените. Според информациите објавени денес, за утре е потврдена вонредна владина седница на која на маса се намалување на акцизата и на ДДВ за горивата, но до вечерва нема конечна мерка.

Во Србија државата веќе интервенираше. Белград прво ја намали акцизата за горивата за 20 отсто, а потоа најави и дополнително намалување од 40 проценти, што според српските власти значи кумулативно кратење од околу 60 проценти. Паралелно со тоа, Србија ја продолжи и забраната за извоз на сурова нафта и нафтени деривати до 2 април, пушти 40.000 тони дизел од државните резерви и го задржа неделното административно ограничување на цените.

Во Босна и Херцеговина не се оди по патот на акцизите, туку по патот на ограничување на заработката во синџирот. Во Федерацијата на БиХ останува во сила ограничувањето на малопродажната маржа на 0,25 конвертибилни марки по литар, додека во Република Српска владата воведе и лимити за големопродажната и за малопродажната маржа. Тоа е поинаков модел од српскиот, но со иста цел: да не се прелее целиот надворешен шок директно на бензинските пумпи.

Хрватска, пак, и натаму се потпира на политика на ограничување на цените на горивата. Премиерот Андреј Пленковиќ најави дека мерката ќе продолжи и следната недела, со образложение дека растот на цената на нафтата на светските пазари не смее без контрола да се пренесе врз домашните потрошувачи. Значи, не сите држави реагираат исто, но речиси сите веќе реагираат.

Во Македонија владата досега уверуваше дека земјава и натаму има едни од најниските цени на горивата во регионот и дека нема недостиг на нафта и деривати. Премиерот Христијан Мицкоски уште на 10 март тврдеше дека ситуацијата е стабилна, а неколку дена подоцна најави намалување од околу 2,5 денари по литар по договор со најголемиот снабдувач. Но новиот раст на светските цени ја врати дилемата дали тоа било само краток здив пред новото поскапување.

Токму тука е суштината на проблемот. Македонија можеби во моментов навистина е поевтина од дел од соседите, но ако околу нас државите веќе сечат акцизи, ограничуваат маржи или замрзнуваат цени, а Скопје дури сега ја отвора дилемата што да прави, тогаш граѓаните со право ќе го дочекаат понеделник со чувство дека повторно се доцни. Затоа утрешната вонредна владина седница ќе биде повеќе од технички состанок: таа ќе покаже дали Владата ќе преземе мерка пред новиот ценовен бран или повторно ќе ја чека пресметката на Регулаторната комисија, а потоа ќе објаснува дека и натаму сме „најевтини во регионот“.