Skip to content
Светскиот ден на мечката, што се одбележува денес на 23 март, е повод повторно да се отвори прашањето колку навистина знаеме за едно од најмоќните, но и најранливи животни на европското тло. Во светот постојат осум видови мечки, а во Македонија се среќава само кафеавата мечка, вид што останува симбол на дивината, но и показател колку државата успева да ги заштити сопствените шуми и природни коридори.
Кај нас, кафеавата мечка претежно ги населува западните, јужните и југозападните планински шуми, додека на исток се среќава многу поретко и најчесто станува збор за единки што доаѓаат од соседна Бугарија. Оваа популација е дел од пошироката динарско-пиндска целина, еден од клучните балкански простори за опстанок на видот. Токму затоа македонските мечки не се само локална природна реткост, туку важна алка во поширокиот регионален ланец на опстанок.
Но токму тука почнува и најголемиот проблем: бројноста на мечката во Македонија и натаму не е прецизно научно утврдена. Со години во јавноста кружат проценки изведени од ловечки статистики, но биолозите предупредуваат дека без теренско следење, генетски анализи и систематско научно истражување, државата всушност управува со претпоставки, а не со цврсти податоци. А без веродостојна бројка, секоја мерка за заштита лесно останува само добра намера на хартија.
Иако видот е под заштита, опасностите се сосема реални. Криволовот, уништувањето и распарчувањето на живеалиштата поради сеча и нова инфраструктура и натаму се издвојуваат како најсериозни закани. Кога шумските појаси се прекинуваат со патишта, градби и човечко навлегување, мечката не губи само простор, туку и можност безбедно да се движи, да се храни и да ја одржува врската со другите популации. Така заштитата престанува да биде само прашање на забрани, а станува прашање на тоа како државата ја замислува иднината на сопствениот пејзаж.
Затоа приказната за мечката не е само приказна за еден заштитен вид. Таа е тест за тоа дали Македонија е подготвена конечно да ја замени приближната слика со вистинско знаење и дали ќе ја брани дивината пред да ја изгуби во делови. Бидејќи мечката сè уште ја има, но токму прашањето колку ја има и колку долго ќе ја има, останува отворено.