Зошто Владата нѐ лаже дека имаме најефтин бензин и гориво

Изминативе неколку денови, преку бомбастични соопштенија и македонската Влада и поединечно и координирано од кабинетите на министрите излегуваат соопштенија дека македонските граѓани треба да „уживаат“ и да „почитуваат“ најниски цени на горивата.

Редакцијата на Рацин.мк длабоко ги истражи моменталните цени на горивата и притоа ги компарираше со животниот стандард на жителите од регионот, каде што Македонија убедливо е во водство со најниски плати и пензии.

Подолу е споредба на последно објавените цени за бензин 95 и дизел во Македонија, Србија, Хрватска, Словенија, Босна и Херцеговина и Бугарија. За Македонија е земена одлуката на РКЕ што важи од 24 март 2026, а за останатите држави последниот објавен пресек од 23 март 2026. Табелата комбинира регулирани максимум-цени и национални просеци, па не е совршено методолошки идентична, но е доволно прецизна за иста временска споредба на тоа што го плаќаат возачите.

Извор за табелата: Македонија — РКЕ; Србија — службено ограничени цени; Хрватска, Словенија и Бугарија — последни национални цени објавени преку EU Oil Bulletin; БиХ — последен национален пресек. За Македонија износот во евра е пресметан од 86,5 денари за бензин 95 и 95,5 денари за дизел.

Оваа табела не ѝ дава на Македонија прво место ни кај бензинот ни кај дизелот. Кај бензинот 95 пониска цена има БиХ, а Бугарија е речиси изедначена со Македонија. Кај дизелот, Бугарија е поевтина од Македонија. А и во речиси сите категории разликите се во евро центи, односно во превод 2 до 3 денари.

Тоа значи дека тезата за „најевтино гориво“ не држи кога во истата споредба ќе се стават сите земји што Владата најчесто ги повикува како регион.

Владината теза дополнително се лизга кога на цената ќе ѝ се додаде и платата. Премиерот Христијан Мицкоски на 12 март изјави дека граѓаните имаат „најниски енергетски цени во регионот“, при што како споредба наведе дизел во Албанија, Србија и Грција. Но тоа е селективна споредба: не ги вклучува Бугарија и БиХ, а зборува главно за дизел, не за двете најкористени горивни категории заедно.

Кога пресметката се прави според последно објавената просечна месечна нето-плата и актуелната цена на горивото, македонскиот возач стои најлошо во споредба со Македонија, Србија, БиХ, Хрватска и Словенија. Една просечна плата во Македонија купува околу 539 литри бензин 95 и 488 литри дизел. Во Србија тоа се околу 630 и 559 литри, во БиХ 635 и 510, во Хрватска 975 и 905, а во Словенија 1.047 и 973 литри.

Тоа ја менува и самата политичка поента на спорот. Владата навистина интервенираше со намалување на ДДВ на горивата од 18 на 10 проценти, а Србија, на пример, оди со дополнителни кратења на акцизите и неделни ценовни плафони. Но и по тие интервенции, македонската цена не е најниска во регионот, а за домашниот џеб останува една од најтешките. Затоа проблемот не е само во тоа што се кажува дека горивото е „најевтино“, туку и во тоа што таквото тврдење го брише клучното прашање: колку литри навистина може да купи една просечна плата во Македонија