Невреме и дожд доаѓаат кон Македонија, што носат суперќелиите

Балканот влегува во нестабилен временски период во кој дождот нема да биде единствениот проблем. Од петок, 15 мај, и особено во сабота, 16 мај, над регионот се судираат постуден воздух од север и влажен, потопол воздух од Медитеранот, што создава услови за локални грмежи, пороен дожд, силен ветер, град и организирани бури. Македонија не изгледа како центар на најсилниот удар, но прогнозите и предупредувањата покажуваат дека земјата ќе биде дел од нестабилната зона, со жолто предупредување за дожд, грмежи и ветер во скопскиот регион за сабота.

Најизразената опасност според Severe Weather Europe е поставена од северна Италија, преку Јадранот, кон западниот и централниот Балкан, каде што силното струење на ветерот во повисоките слоеви може да помогне во развој на организирани грмотевични системи. Во таква атмосфера можни се суперќелиски бури, крупен град, силни налети на ветер и локални поплави, особено во зоните каде што поројниот дожд ќе се задржи подолго или ќе се засили поради планинскиот релјеф.

За Македонија, клучната порака е дека не треба да се очекува еднакво невреме на целата територија. Пролетните бури од овој тип се локални и брзи. Еден град може да помине со облаци и свеж ветер, а неколку километри подалеку да има пороен дожд, град и силни грмежи. За Скопје прогнозата покажува можни врнежи денес вечер, попладневни врнежи во сабота, повторна нестабилност со дожд во вторник и среда, а температурите во сабота паѓаат во однос на петок.

Поширокиот регион веќе е под посериозни предупредувања. Белград има портокалово предупредување за грмотевици во сабота, со ризик од град, силен ветер, интензивни врнежи и можни урбани поплави, додека Софија има жолто предупредување за обилен дожд и грмежи со врнежи до 20–35 милиметри. Тоа покажува дека нестабилноста не е изолирана епизода, туку регионален бран што се движи низ Балканот.

Суперќелиската бура не е обичен пролетен пљусок. Според Националната метеоролошка служба на САД, суперќелијата е редок, но многу организиран тип грмотевична бура со длабок и постојан ротирачки нагорен воздушен столб, познат како мезоциклон. Токму таа ротација ѝ овозможува на бурата да трае подолго и да произведе поопасни појави како крупен град, силен ветер, интензивен дожд, а во екстремни случаи и торнада.

Во македонски услови, најважно е ваквите најави да не се читаат како гаранција дека насекаде ќе има катастрофално невреме, туку како предупредување дека атмосферата е способна за брз и локално силен развој. Тоа значи следење на краткорочните прогнози, радарската слика и предупредувањата од УХМР, особено во попладневните и вечерните часови, кога ваквите бури најчесто се активираат.

Нестабилниот бран, според европските прогнози, треба постепено да ослабне по викендот, но не и целосно да ја затвори приказната за дождот. Следната недела носи повеќе промени, со периоди на облачност, повремени врнежи и постепено враќање кон потопло време. За Балканот тоа значи уште една пролетна епизода во која временската прогноза не се чита само преку температурата, туку преку ризикот од нагли локални пресврти