Цените на нафтата паднаа на најниско ниво од почетокот на март

Цените на нафтата на светските пазари нагло паднаа поради очекувањата дека мировниот договор меѓу САД и Иран би можел да ја заврши најголемата криза со снабдувањето со енергија во историјата на пазарот на нафта.

Цените на суровата нафта Брент паднаа под 84 долари за барел на почетокот на новата трговска недела на пазарите во Азиско-пацифичкиот регион. Инвеститорите оптимистички реагираа на можноста за наскоро повторно отворање на Ормутскиот теснец, што би овозможило нафтата од Персискиот Залив да се врати на светскиот пазар.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, вчера изјави дека договорот со Иран „сега е склучен“, и покрај израелските воздушни напади врз Бејрут, кои се заканија да ги загрозат чувствителните преговори.

Падот започна кон крајот на минатата недела

Многу детали од договорот сè уште се непознати, особено оние поврзани со времето на повторно отворање на морскиот премин, следењето на безбедноста на навигацијата и можните дополнителни услови. Иранските власти објавија дека по потпишувањето на договорот ќе следат 60 дена преговори за конечен договор што би опфатил пошироки прашања, вклучувајќи ја нуклеарната програма на Иран и ублажувањето на санкциите.

Референтната цена на нафтата на меѓународниот пазар падна за четири проценти утрово, продолжувајќи го трендот на опаѓање забележан на крајот од минатата недела. Цените сега се на најниско ниво од почетокот на март, само неколку дена по избувнувањето на војната со Иран.

Падот започна кон крајот на минатата недела, кога цената на нафтата падна од 93 долари за барел во четврток на 87,50 долари на затворањето на тргувањето во петок. Пазарите потоа реагираа на изјавата на Трамп дека е близу до склучување мировен договор со Техеран, со кој ќе се отстрани блокадата на Иран на клучен трговски пат за нафта.

Трамп, исто така, тврдеше дека американската војска тајно помогнала во транспортот на милиони барели нафта дневно преку Ормутскиот теснец во последните недели за да се намали притисокот врз глобалниот пазар.

Објавени рекордни количини на стратешки резерви

И покрај војната со Иран, цените на нафтата останаа пониски отколку што очекуваа многу аналитичари. Затворањето на Ормутскиот теснец на почетокот на март го запре извозот на нафта од земјите од Персискиот Залив и ефикасно отстрани околу 20 милиони барели дневно, или една петтина од глобалната понуда, од пазарот, објавува Гардијан.

Производителите од Заливот успеаја да пренасочат околу пет милиони барели дневно преку алтернативни цевководи кон други извозни пристаништа во регионот. Во последните недели, дополнителни два милиони барели дневно наводно завршиле на пазарот со помош на американската војска и таканаречените „темни танкери“, бродови кои не емитуваат податоци за локацијата и ненаметливо го префрлаат својот товар на други бродови во Оманскиот Залив.

Во исто време, членовите на Меѓународната агенција за енергија пуштаат рекордни количини стратешки резерви на нафта и гориво на пазарот, со брзина од околу 2,5 милиони барели дневно.

Кина го намалува увозот

Глобалниот недостиг на снабдување е дополнително ублажен со падот на побарувачката. Се проценува дека Кина го намалила увозот за околу четири милиони барели дневно, на најниско ниво во последната деценија, веројатно потпирајќи се на сопствените рекордни залихи. Во исто време, петрохемиските рафинерии низ Азија го намалија производството за да помогнат во надминувањето на кризата.

Се проценува дека глобалната побарувачка за нафта се намалила за помеѓу три и четири милиони барели дневно.

Тони Сикамор, аналитичар во инвестициската куќа IG, рече дека многу земји ќе го искористат повторното отворање на Ормутскиот теснец за да ги надополнат исцрпените залихи и стратешките резерви. Тој предупреди дека преговорите остануваат многу сложени, особено за нуклеарните прашања, што го отежнува очекувањето на каков било значаен понатамошен пад на цените на нафтата на краток рок.

Аналитичарите, исто така, предупредија дека очекуваното зголемување на побарувачката на енергија за време на летото на северната хемисфера би можело повторно да ги зголеми цените, бидејќи глобалните акции се приближуваат кон загрижувачки ниски нивоа.

Консултантска фирма: Целосно закрепнување до јануари 2027 година

Според проценките на консултантската фирма „Ристад енерџи“, ефектите од кризата би можеле да се почувствуваат до почетокот на следната година, дури и ако Ормутскиот теснец наскоро се отвори повторно. Аналитичарите во фирмата проценуваат дека пазарот досега изгубил околу милијарда барели нафта поради прекините предизвикани од конфликтот.

Ристад очекува дека мировниот договор постигнат во јуни би можел да овозможи постепено повторно отворање на теснецот од средината на јули, по што ќе следи бавно закрепнување на пазарот, бидејќи танкерите се враќаат на нормалните рути, а нафтените полиња го рестартираат производството.

„Околу 85 проценти од изгубените количини треба да се обноват до октомври, додека целосното закрепнување, главно на постарите нафтени полиња во Ирак и Кувајт, би можело да потрае до јануари 2027 година“, соопшти „Ристад енерџи“.

Консултантската куќа предупредува дека, дури и во релативно поволен сценарио, вкупната загуба на снабдување до крајот на годината би можела да достигне речиси две милијарди барели нафта.