Златото поевтини, но останува над 4.000 долари, прогнозите за среброто се намалени

Цената на златото продолжи да се намалува на светските пазари, но не падна под 2.900 долари за унца, како што беше објавено во дел од домашните медиуми. На 30 јули 2026 година, златото на спот-пазарот се тргуваше по цена од околу 4.045 долари за тројанска унца, додека среброто беше околу 57,5 долари.

Во текстот објавен од ТРН на 29 јули се тврди дека златото паднало под 2.900 долари за унца и дека станува збор за краткорочна корекција по рекордниот раст. Податоците од меѓународните пазари, меѓутоа, покажуваат дека цената во тој период се движела над 4.000 долари. Наведената вредност од 2.900 долари не одговара на актуелното ниво на тргување и најверојатно е резултат на погрешно пренесен или застарен податок.

Златото на 30 јули поевтини за околу 0,5 проценти, под притисок на растот на приносите на американските државни обврзници. Кога приносите и каматните стапки растат, обврзниците и депозитите стануваат попривлечни за инвеститорите, додека златото не носи камата или дивиденда. Поради тоа, неговата цена често се намалува кога пазарите очекуваат построга монетарна политика.

Притисокот доаѓа по одлуката на американските Федерални резерви да ги задржат каматните стапки непроменети, но и по пораките дека борбата против инфлацијата останува приоритет. Пазарите и натаму проценуваат дека постои значителна веројатност за зголемување на каматите во септември, што ги турка нагоре приносите на државните обврзници и ја ограничува побарувачката за благородни метали.

И покрај тековниот пад, златото останува значително поскапо отколку пред една година. Металот достигна историски рекорд од околу 5.400 до 5.600 долари за унца во јануари 2026 година, по што следуваше остро повлекување. Светскиот совет за злато наведува дека цената во јуни се спуштила до околу 4.002 долари, по повеќе од 12 рекордни вредности во првиот дел од годината.

Причините за големите осцилации се истовременото дејство на геополитичките кризи, инфлацијата, очекувањата за каматите, движењето на доларот и однесувањето на инвестициските фондови. Во периоди на политичка и воена нестабилност златото обично расте како безбедно засолниште, но доколку кризата истовремено ги зголемува цените на енергенсите и инфлацијата, централните банки може да одговорат со повисоки камати. Тоа потоа создава спротивен притисок врз цената на металот.

Аналитичарите на ТД Секјуритис проценуваат дека во краток рок златото би можело да се движи кон 3.900 долари за унца, особено ако високите цени на нафтата ги зајакнат инфлациските очекувања и веројатноста за ново зголемување на каматите. Тоа е прогноза, а не гарантирана вредност, бидејќи ново проширување на геополитичките конфликти може повторно да ја зголеми побарувачката за сигурни средства.

Светскиот совет за злато предвидува дека, според основното сценарио, цената до крајот на годината би можела да се движи во распон од околу пет проценти над или под нивото од 4.100 долари. Во случај на посилно економско забавување или ново влошување на геополитичката состојба, златото би можело повторно да се искачи над 4.500 долари. Посилен долар и повеќе каматни зголемувања од очекуваното, пак, би можеле да ја турнат цената под 4.000 долари.

Анкетата на Ројтерс меѓу 29 аналитичари и трговци покажува дека прогнозите за златото се намалени за првпат од 2023 година. Средната прогнозирана цена за цела 2026 година изнесува 4.509 долари за унца, наспроти 4.916 долари во претходната анкета. За 2027 година се прогнозира просечна цена од 4.610 долари, што е пониско од претходно очекуваните 5.100 долари.

Намалените прогнози не значат дека аналитичарите очекуваат крај на долгорочниот интерес за златото. Поддршка и натаму обезбедуваат купувањата од централните банки, високите државни долгови, недовербата во одредени валути и геополитичката неизвесност. Сепак, купувањата од централните банки значително забавија во првата половина на 2026 година, што отстрани дел од поддршката што претходно ја одржуваше цената.

Среброто, исто така, се движи нестабилно. На 30 јули цената падна за околу 0,3 проценти, на 57,49 долари за унца, откако претходниот ден порасна за повеќе од три проценти. Пазарот на сребро е помал и почувствителен од пазарот на злато, поради што промените во инвестициското расположение често предизвикуваат поголеми ценовни осцилации.

Среброто истовремено е благороден и индустриски метал. Неговата цена зависи од побарувачката на инвеститорите, но и од производството на електроника, автомобили, електроенергетска инфраструктура, соларни панели, центри за податоци и технологии поврзани со вештачката интелигенција.

И прогнозите за среброто се коригирани надолу. Анкетата на Ројтерс покажува просечна очекувана цена од 72 долари за унца во 2026 година, во споредба со 78 долари во претходната прогноза. Причината е очекуваното забавување на дел од индустриската побарувачка и намалената употреба на сребро по единица произведен соларен панел.

Сепак, Сребрениот институт очекува светскиот пазар и во 2026 година да има дефицит, шеста година по ред. Физичките инвестиции во сребро се прогнозира да пораснат за околу 20 проценти, додека вкупната понуда би се зголемила за околу 1,5 проценти. Индустриската побарувачка се очекува да се намали за два проценти, главно поради промените во соларната индустрија, но растот на центрите за податоци, вештачката интелигенција и автомобилскиот сектор треба делумно да го ублажи падот.

Поради спротивставените фактори, не постои сигурна основа за тврдење дека среброто неизбежно ќе започне нов силен раст. Структурниот недостиг и новите индустриски технологии обезбедуваат долгорочна поддршка, но високите камати, посилниот долар и забавувањето на глобалното производство можат да предизвикаат дополнителни падови.

Промените на берзанската цена не се пренесуваат автоматски и веднаш во македонските златарници. Малопродажната цена на накитот ја вклучува чистотата на металот, изработката, трговската маржа, даноците и курсот на денарот кон еврото и доларот. Инвестициските плочки и монети, исто така, се продаваат со премија над берзанската вредност.