Skip to content
Децата под 13 години да немаат профили на опфатените социјални мрежи, а тинејџерите на 13 и 14 години да користат ограничени профили под родителски надзор. Самостојно отворање профил би било дозволено од 15 години. Ова го предвидува „EU KIDS Act“, предлогот на Европската комисија за заштита на малолетниците на интернет, претставен на 17 септември 2026 година. Станува збор за предложени правила, а не за забрана што веќе стапила во сила.
За децата на 13 и 14 години, родител или старател би можел да постави ограничен профил со задолжителни родителски контроли, одобрување на контактите и дневен лимит од најмногу еден час. Возрасните правила се однесуваат на социјални мрежи и платформи за споделување видеа со ризични функционалности. Предлогот не значи забрана за целокупното користење интернет од децата.
Проверувањето на возраста не би требало да се сведува на внесување датум на раѓање. Комисијата предлага сертифицирани решенија, независни од платформите, вклучително и европска апликација за проверка на возраста. Платформата би добивала потврда дали корисникот ја исполнува возрасната граница, без да ги добива неговото име и документ за идентификација. Предвидените технологии треба да спречат идентификување и следење преку самата проверка.
Предлогот бара промени и во начинот на кој услугите се дизајнирани. Опфаќа социјални мрежи, видеоплатформи, онлајн игри, продавници за апликации и одредени четботови со вештачка интелигенција. Намерата е заштитата на децата да биде вградена во услугата, а платформите да докажуваат дека ги исполнуваат обврските за безбедност.
Меѓу предложените ограничувања се бесконечното скролање и автоматското пуштање содржини без вистински паузи, известувањата што го привлекуваат детето назад и механиките што го казнуваат ако не се враќа секојдневно. За спроведувањето се предвидуваат надлежности на Европската комисија и националните органи, со казни што можат да достигнат шест проценти од вкупниот светски годишен промет.
Дел од заштитата веќе постои преку европскиот Закон за дигитални услуги — DSA. Тој бара мерки за безбедност на малолетниците и забранува рекламирање насочено кон нив врз основа на профилирање. „EU KIDS Act“ треба да ја надгради постојната рамка со дополнителни, конкретни обврски.
За семејствата во Македонија е важен територијалниот опфат. Предлогот ги опфаќа услугите што се нудат на корисници во ЕУ, без оглед каде е основана компанијата. Кандидатскиот статус на Македонија не значи автоматска примена на новите правила врз корисниците во земјава. Евентуално пошироко воведување исти поставки од платформите би било одделна одлука.
Родителите можат да користат дел од постојните алатки уште сега: Instagram нуди надзор и дневни временски ограничувања; TikTok овозможува управување со Restricted Mode преку Family Pairing; YouTube има родителски управувани профили со избор на ниво на содржина. Достапноста зависи од возраста, земјата и поставките на профилот.
Предлогот допрва треба да помине низ законодавната постапка во Европскиот парламент и Советот. Во ажурираните информации на Комисијата, рокот за испраќање коментари е наведен како 3 декември 2026 година, иако во текстот на првичната објава останува и претходниот датум, 26 ноември.
