Албанија на 13 октомври ќе ја одржи десеттата пристапна конференција со Европската Унија, со најавена цел привремено да го затвори поглавјето 20 – претпријатија и индустриска политика. Конференцијата е закажана во Луксембург, додека Македонија нема најавена пристапна конференција во истиот дневен распоред.
Ова е нов чекор во процесот во кој Тирана веќе премина од отворање кон затворање преговарачки поглавја. Според Советот на ЕУ, Албанија ги отворила сите шест кластери, односно сите 33 преговарачки поглавја. На претходната конференција, одржана на 14 јули, привремено ги затворила поглавјата за наука и истражување, образование и култура и надворешни односи. Затворањето на новото поглавје останува најавена цел до објавувањето на официјалниот резултат.
ЗАЕДНИЧКИ ПОЧЕТОК, НО ТЕМПОТО Е СОСЕМА РАЗЛИЧНО
Македонија и Албанија ги одржаа првите меѓувладини конференции на 19 јули 2022 година. Но нивниот заеднички почеток не значеше дека следните чекори ќе се одвиваат истовремено. Албанија ја одржа втората конференција на 15 октомври 2024 година, а во текот на 2024 и 2025 ги отвори сите преговарачки кластери.
За Македонија, следната конференција што треба да ја доврши почетната фаза е поврзана со уставните измени. Во документите од 2022 година е наведено вклучување во Уставот на граѓаните што се дел од други народи, меѓу кои и бугарскиот. Европската позиција предвидува следната конференција да се одржи по исполнувањето на таа обврска, без дополнителна политичка одлука на Советот.
Условот произлезе од политичкиот договор поврзан со спорот со Бугарија, но е внесен во официјалните документи на пристапниот процес. Покрај него, отворањето на првиот кластер бара исполнување на релевантните критериуми договорени од Советот. Уставните измени, затоа, не ги заменуваат реформите и исполнувањето на европските стандарди.
На 13 октомври се најавени пристапни конференции и со Молдавија и Украина. Во објавениот календар нема термин за следна македонска конференција. Тоа отвора конкретно прашање за Владата: кој формален чекор го очекува следен и врз кој договорен документ го темели очекувањето?
Пристапната конференција не значи членство, а привременото затворање поглавје не го завршува целиот процес. Сепак, споредбата е јасна: Албанија веќе преговара за затворање поглавја, додека следниот македонски чекор останува врзан за исполнување на условот утврден во 2022 година.

