Skip to content
На местото каде што некогаш слетуваа авиони на стариот аеродром Елинико, јужно од центарот на Атина, денес се гради сосема нов дел од градот – со облакодер покрај море, илјадници луксузни станови, марина за јахти, хотели, огромен парк и трговски центри. Проектот The Ellinikon е вреден околу осум милијарди евра и веќе ја отвори споредбата што до неодамна звучеше необично: може ли Атина да стане европска верзија на Дубаи? Британски The Times токму така ја опиша трансформацијата, иако „нов Дубаи“ е медиумска споредба, а не официјално име или цел на проектот.
Размерите објаснуваат од каде доаѓа споредбата. The Ellinikon зафаќа 6,2 милиони квадратни метри на поранешниот аеродром и крајбрежјето, а планот вклучува повеќе од 8.000 станови, четири хотели и ресорти, деловни и трговски содржини и околу два милиони квадратни метри метрополитенски парк. Крајбрежјето треба да биде обновено во должина од 3,5 километри, додека марината е планирана со повеќе од 300 места за пловила.
Највидливиот симбол веќе се издигнува над атинската ривиера. Riviera Tower, дизајниран од Foster + Partners, треба да достигне околу 200 метри и 50 ката и да стане највисокиот станбен облакодер во Грција. Во него се планирани околу 170 луксузни резиденции со панорамски поглед кон морето, Атина и Акропол. Според Lamda Development, завршувањето на кулата се очекува во мај 2027 година.
Но Елинико не е замислен само како низа луксузни згради. Компанијата го промовира како „15-минутен град“, во кој домот, продавниците, училиштата, спортските објекти, парковите и услугите би биле достапни со кратко пешачење или велосипед. Во септември веќе беше отворен новиот спортски парк, а паралелно се градат Riviera Galleria на самото крајбрежје и големиот The Ellinikon Mall. Тоа покажува дека проектот постепено преминува од рендери во кварт што реално почнува да функционира.
Интересот за недвижностите е силен. До крајот на август 2026 година приходите во готовина од продажба и закуп на имоти во проектот надминале 1,8 милијарди евра. Само во квартот Little Athens, од 750 станови понудени на пазарот, 610 веќе биле продадени или резервирани – околу 81 проценти. За првата фаза Lamda наведува просечна продажна цена од околу 10.600 евра за квадратен метар, а најскапите крајбрежни имоти се позиционирани далеку над просекот на остатокот од Атина.
Тука во приказната влегува и вториот дел од споредбата со Дубаи – странскиот капитал. Грција во последните години воведе повеќе даночни режими со кои сака да привлече богати странци, пензионери, инвеститори и квалификувани работници. Нови даночни резиденти што ги исполнуваат условите и работат или водат бизнис во Грција можат седум години да бидат ослободени од данок на 50 проценти од приходот што го остваруваат во земјата. За квалификувани странски пензионери постои посебен режим со данок од 7 проценти на странскиот приход до 15 години.
За лица со висока економска моќ постои и таканаречен non-dom режим. Под одредени услови, меѓу кои и инвестиција од најмалку 500.000 евра, новиот даночен резидент може да плаќа фиксен годишен данок од 100.000 евра на приходот од странство, независно од неговата висина, во период до 15 години. Тоа е една од причините зошто The Times ја гледа Атина не само како туристички град, туку и како ново место за преселување на дел од меѓународната финансиска и инвеститорска елита.
Сепак, Атина тешко дека буквално ќе стане „нов Дубаи“. Елинико е огромен проект, но е еден дел од метропола со повеќе од 2.500 години урбана историја, различни квартови и сосема поинаква економска и архитектонска структура. Паралелно со луксузниот развој, Атина се соочува и со раст на цените на становите и кириите, па токму приливот на странски капитал е предмет и на критики во Грција. Споредбата со Дубаи затоа повеќе зборува за амбицијата, облакодерите, марината, скапите недвижности и привлечноста за богати странски купувачи отколку за целосна трансформација на грчката престолнина.
Она што е сигурно е дека силуетата на Атина веќе се менува. На некогаш напуштената писта расте првиот голем крајбрежен облакодер во земјата, околу него се создаваат нови населби, паркови, ресторани и трговски центри, а инвестицијата од осум милијарди евра е една од најголемите урбани трансформации во Европа. Акропол и натаму ќе остане сликата по која светот ја препознава Атина – но на јужниот хоризонт градот добива сосема ново лице.
