Skip to content
Италијанскиот парламент денеска, 8 октомври, ја усвои контроверзната изборна реформа на премиерката Џорџа Мелони, со која значително се менува начинот на распределба на пратеничките места. Иако владата тврди дека новите правила ќе обезбедат политичка стабилност, опозицијата предупредува дека станува збор за обид владејачката коалиција да си ги подобри шансите на изборите во 2027 година. Политичките аналитичари, пак, укажуваат дека реформата може да има и спротивен ефект, односно да ѝ помогне на опозицијата да дојде на власт.
Реформата беше усвоена во Долниот дом на парламентот со 227 гласа „за“ и 164 „против“, на тајно гласање. Сенатот претходно веќе го одобри законот, со што е завршена парламентарната постапка. Мелони го претвори гласањето во важен тест за единството на својата коалиција, предупредувајќи дека неуспехот би можел да предизвика владина криза и предвремени избори
Новото изборно законодавство предвидува целосно пропорционален систем, наместо досегашниот мешан модел. Најзначајната промена е воведувањето бонус пратенички места за коалицијата што ќе освои повеќе од 42 проценти од гласовите. Таа ќе добие дополнителни 70 места во Претставничкиот дом и 35 во Сенатот, со ограничување на вкупниот број мандати што може да ги освои. На тој начин, коалиција која нема освоено апсолутно мнозинство гласови би можела да обезбеди стабилно парламентарно мнозинство.
Според Мелони, целта е да се избегнат честите владини кризи и долготрајните преговори за формирање влада, по кои Италија е позната со децении. Новиот закон бара политичките коалиции уште пред изборите да претстават заедничка програма и кандидат за премиер, иако уставното право формално да го назначи претседателот на владата останува кај претседателот на Републиката.
Но, токму овие правила можат да создадат проблем за Мелони. Нејзината партија „Браќа на Италија“ и понатаму има најголема поединечна поддршка, но десничарскиот блок се соочува со конкуренција од новата националистичка партија „Национална иднина“ на поранешниот генерал Роберто Ваначи. Дел од гласачите на владејачката десница се пренасочуваат кон неговата партија, што може да го отежне достигнувањето на прагот од 42 проценти.
Од друга страна, новиот систем би можел да им одговара на партиите од левиот центар доколку успеат да формираат широка коалиција. Според анкета на „Ипсос Доксa“, опозицискиот блок би можел да го надмине потребниот праг ако ги надмине внатрешните поделби и привлече уште две помали партии.
Сепак, обединувањето на опозицијата засега е неизвесно. Лидерката на Демократската партија, Ели Шлајн, и поранешниот премиер Џузепе Конте, кој го предводи Движењето пет ѕвезди, имаат различни ставови за тоа кој треба да биде заеднички кандидат за премиер. Дополнителни несогласувања постојат и околу надворешната политика, особено во однос на поддршката за Украина.
Опозицијата најави дека ќе го оспори законот пред Уставниот суд, сметајќи дека бонусот за победничката коалиција може да го наруши принципот на еднаква застапеност на гласачите. Критики има и за зголемените барања за потписи за новите партии, кои би можеле да го отежнат нивното учество на изборите.
Италија треба да одржи парламентарни избори најдоцна во 2027 година, но во политичките кругови сè почесто се споменува можноста за предвремено гласање напролет. Мелони минатиот месец стана премиерка на најдолговечната италијанска влада од Втората светска војна, но тоа не ѝ гарантира нов мандат.
Со усвојувањето на реформата, Мелони оствари важна парламентарна победа. Дали новите правила ќе ѝ помогнат да ја задржи власта или ќе ѝ овозможат на опозицијата да ја победи, ќе зависи од идните коалиции и изборните резултати.
