Skip to content
На помалку од еден месец до изборите во Соединетите Американски Држави, Демократската партија има реална можност да го промени односот на силите во Вашингтон и да ја преземе контролата врз двата дома на Конгресот. Најновите анкети покажуваат предност за демократите во трката за Претставничкиот дом, додека борбата за Сенатот станува сè понеизвесна за републиканците, кои во моментов имаат мнозинство во двата дома.
Изборите закажани за 3 ноември би можеле значително да ја ограничат политичката моќ на претседателот Доналд Трамп во преостанатите две години од неговиот мандат. Доколку демократите освојат мнозинство во Претставничкиот дом, ќе добијат поголемо влијание врз законодавството, буџетот и парламентарниот надзор над администрацијата. Ако успеат да го преземат и Сенатот, промената ќе биде уште позначајна.
Во анализа објавена денес, новинарката Сузан Пејџ од „USA Today“ издвојува пет изборни натпревари кои можат да покажат дали демократите ќе остварат умерен успех или многу поширока изборна победа. Во американската политичка терминологија, таквиот исход често се опишува како „син бран“, додека освојувањето на двата дома би претставувало уште поголем пресврт.
Една од најинтересните трки се води во Тексас, држава која со децении е силно упориште на републиканците. Демократскиот кандидат Џејмс Таларико се соочува со републиканецот Кен Пакстон во борбата за место во Сенатот. Според анкетите објавени на почетокот на октомври, разликата меѓу кандидатите е мала, а исходот би можел да покаже дали дел од латиноамериканските гласачи, кои во 2024 година го поддржаа Трамп, повторно се приближуваат кон демократите.
Во Мичиген, демократот Абдул Ел Сајед се натпреварува со републиканецот Мајк Роџерс. Ел Сајед, кој припаѓа на прогресивното крило на Демократската партија, ја доби поддршката на Берни Сандерс и Александрија Окасио-Кортез. Неговата кандидатура претставува тест за тоа дали политичарите од левото крило на партијата можат да привлечат доволно поддршка и од умерените гласачи во државите каде што изборните резултати традиционално се неизвесни.
Внимание привлекуваат и изборните натпревари во Канзас и Јужна Каролина, каде што републиканците вообичаено имаат значителна предност. Во Канзас, демократски кандидат нема победено на избори за американскиот Сенат од 1932 година, но годинашната трка е поконкурентна од претходните. Републиканските организации вложуваат дополнителни средства во одбрана на места кои до неодамна не се сметаа за сериозно загрозени.
Петтиот важен натпревар е во Флорида, каде што трката за гувернер ја отвора темата за влијанието на големите политички донации. Републиканците располагаат со значителни финансиски средства, но тоа не им гарантира предност во сите изборни единици. Анализите на кампањите покажуваат дека економските прашања, здравствената заштита и трошоците за живот се меѓу главните теми што ги интересираат американските гласачи.
Дополнителен проблем за републиканците е намалената мотивираност на дел од нивните гласачи. Според истражувањето на „Ројтерс/Ипсос“, објавено на 8 октомври, 48 проценти од гласачите кои ја поддржале Камала Харис на претседателските избори во 2024 година изјавиле дека се многу мотивирани да гласаат во ноември, наспроти 30 проценти од гласачите кои го поддржале Трамп. Истражувањето покажува и дека незадоволството од високите трошоци за живот останува значаен фактор во изборната кампања.
Сепак, преземањето на целиот Конгрес не е едноставна задача за демократите. За мнозинство во Претставничкиот дом им е потребна релативно мала промена во распределбата на местата, додека во Сенатот треба да освојат најмалку четири дополнителни места, без притоа да изгубат некое од своите. Повеќе од клучните трки се во рамките на статистичката грешка на анкетите, па нивниот конечен исход останува неизвесен.
Промената на мнозинството во Конгресот би имала последици и за надворешната политика на САД. Демократско мнозинство би можело да иницира истраги за работата на администрацијата, да ја засили контролата врз трошењето на федералните средства и да бара поголема одговорност за меѓународните одлуки на Белата куќа. Но, дури и во такво сценарио, претседателот би ги задржал своите уставни овластувања, вклучително и правото на вето.
Изборите на 3 ноември затоа нема да бидат само натпревар за пратенички и сенаторски места, туку и важна проверка на јавната поддршка за политиките на Доналд Трамп. Дали незадоволството од економската состојба ќе се претвори во доволно гласови за промена на мнозинството, ќе биде познато по пребројувањето на гласовите
