Skip to content
На 8 октомври 2026 година се одбележува Светски ден на видот, со повик за навремени прегледи и подостапна грижа за очите. Годинашната кампања „Love Your Eyes“ ги става во фокус личните искуства и потребата секој да може да добие соодветна очна заштита.
Буквите стануваат потешки за читање, лицата во далечина се понејасни, а гледањето навечер бара поголем напор. Ваквите промени се причина да се провери видот. Очниот преглед може да покаже дали се потребни очила или дополнителни испитувања кај офталмолог. Раното откривање на причината може да помогне да се спречи натамошно влошување.
Меѓународната агенција за превенција на слепилото, IAPB, повикува на организирани проверки на видот во училишта, на работни места и во парламенти. Целта е да се соберат пет милиони јавни заложби за грижа за очите и за достапни услуги. Повикот е насочен и кон владите, од кои се бара да обезбедат средства и да ѝ дадат поголем приоритет на очната заштита.
Проблем што погодува милијарди луѓе
Според Светската здравствена организација, најмалку 2,2 милијарди луѓе имаат нарушување на видот на блиску или на далеку. Кај најмалку една милијарда од нив, нарушувањето можело да биде спречено или сè уште не е соодветно третирано.
Меѓу водечките причини се некоригираните проблеми со диоптријата и катарактата, односно заматувањето на очната леќа. Соодветните очила и операцијата на катаракта се меѓу најефикасните здравствени интервенции во однос на трошокот. Сепак, според СЗО, половина од луѓето во светот на кои им е потребна операција на катаракта немаат пристап до неа.
Нарушениот вид влијае врз учењето, работата и самостојноста. Кај децата може да го отежне образованието, а кај повозрасните да го зголеми ризикот од падови и повреди. СЗО ја проценува глобалната годишна загуба на продуктивност поради нарушениот вид на околу 411 милијарди долари.
Кога прегледот не смее да се одложува?
Одредени симптоми бараат брза реакција. Наглото губење на видот на едното или на двете очи и ненадејната силна болка во окото се причини веднаш да се побара медицинска помош.
Итна стручна проценка бараат и светлосни блесоци што се појавуваат првпат, нагло зголемување на подвижните точки или линии пред очите, како и темна сенка или „завеса“ што минува низ видното поле. Овие промени можат да укажуваат на сериозен проблем со мрежницата. Долготрајните, непроменети точки пред очите не значат автоматски итна состојба, но новите или нагло влошените симптоми треба да се проверат.
За почетна проверка на гледањето на блиску и на далеку, СЗО ја нуди бесплатната апликација WHOeyes, наменета за лица постари од осум години. Таа може да помогне да се забележи можен проблем, но не го заменува прегледот кај стручно лице. СЗО нагласува дека многу луѓе не се свесни дека имаат нарушување на видот и дека редовните проверки помагаат тоа да се открие порано.
