Skip to content
Кириите за станбен простор во Македонија се зголемија за 9,2 отсто за една година, сместувајќи ја земјата меѓу државите со најголем ценовен притисок врз семејниот буџет на потстанарите, покажуваат најновите податоци на Евростат објавени од „Еуроњуз“. Додека на ниво на целата Европска Унија просечниот раст на кириите изнесува умерени 3 проценти, земјите од Југоисточна Европа се соочуваат со повеќекратно повисоки стапки што директно го намалуваат животниот стандард на граѓаните.
Ова поскапување претставува сериозен товар за домашниот буџет на македонските семејства кои немаат сопствен стан, особено ако се земе предвид дека стапките на раст на кириите речиси целосно го надминуваат растот на платите. За просечно семејство или студенти во поголемите градови, зголемувањето од речиси десет проценти значи издвојување на дополнителни илјадници денари секој месец само за да го задржат истиот простор за живеење.
Состојбата во поширокиот регион на Западен Балкан и Југоисточна Европа е уште порадикална. Србија забележа двоцифрен раст на кириите од 12,5 отсто, додека во Бугарија поскапувањето достигна 9,9 проценти, а во Албанија 6 отсто. Најголем годишен раст меѓу сите европски земји има Турција со неверојатни 49,6 отсто, иако таму трендот е резултат на долгогодишната општа инфлација.
Во рамките на самата Европска Унија, Романија и Хрватска се издвојуваат како најекстремни случаи со пораст на кириите од 43,5 односно 40,1 отсто за само една година. Во двете земји, дури и откако ќе се одземе влијанието на општата инфлација, реалните цени на закупнините се зголемени за повеќе од 30 проценти, што ги прави убедливо најпогодени држави во Европа.
Експертите предупредуваат дека ваквите нагли скокови на пазарот за недвижности се директна последица од претворањето на становите во инвестициски капитал наместо простор за реално живеење. Професорот Гојко Бежован од Универзитетот во Загреб објаснува дека купувањето апартмани за штедење и туристичко издавање ги испразни центрите на градовите и ги крена цените во стратосферата.
„Значаен дел од становите во новите згради не се купуваат за домување и често остануваат празни. Со воведувањето даноци за празните станови, на пазарот влегоа поквалитетни единици со цени што значително го надминуваат просекот“, посочува професорот Бежован.
За разлика од Балканот, во најголемите европски економии притисокот врз потстанарите е значително послаб. Во Германија годишниот раст на кириите изнесува 2,1 отсто, во Франција 1,6 отсто, додека во Финска кириите останаа целосно непроменети, што јасно покажува длабок јаз помеѓу стабилните западноевропски пазари и ранливоста на балканските домаќинства.
