Skip to content
Ива Михаилова, 23-годишна девојка од Кочани со македонско и бугарско државјанство, е обвинета во судска постапка за сообраќајна несреќа со смртни последици. Обвинителството тврди дека возела со преголема брзина и навлегла во спротивната лента. Таа го отфрла обвинението, а нејзината одбрана се повикува на вештачења според кои другото возило навлегло во нејзината лента.
Несреќата се случила на 7 октомври 2025 година. Една година подоцна, случајот опфаќа судење во Кочани, спор околу лекувањето во странство и дипломатски реакции меѓу Скопје и Софија. Во понеделник, 12 октомври, болницата „Пирогов“ официјално потврди дека Михаилова е примена за дијагностичко доуточнување и лекување. Македонските институции, истовремено, соопштија дека за неа важеле судски ограничувања за напуштање на земјата.
За да се разбере случајот, потребно е одделно да се разгледаат несреќата, обвинението, медицинските барања и околностите на заминувањето во Бугарија.
КОЈА Е МИХАИЛОВА?
Македонските извештаи ја идентификуваат како кочанчанка со двојно државјанство. БНР во извештајот од почетокот на судењето наведува дека живеела, студирала и работела во Софија. Според нејзиниот расказ, пренесен од радиото, во октомври 2025 година дошла во Македонија за контролен преглед кај ортодонт. Овие биографски информации се медиумски пренесени податоци и лични изјави.
Во првичниот полициски билтен за несреќата, возачката со иницијали И.М. од Кочани е наведена како 22-годишна. Во извештаите од август и октомври 2026 година Михаилова се наведува како 23-годишна. Затоа возраста од времето на несреќата треба да се разликува од возраста во актуелните публикации.
Нејзиното бугарско државјанство и етничко изјаснување се дел од причините поради кои случајот го следат бугарските институции. Но предметот пред судот во Кочани се однесува на конкретна сообраќајна несреќа и на индивидуалната одговорност за неа.
ШТО СЕ СЛУЧИЛО НА 7 ОКТОМВРИ 2025?
Најконкретниот примарен извор за основните околности е полицискиот билтен објавен на 8 октомври 2025 година.
Според МВР, несреќата била пријавена претходниот ден во 09:18 часот. Се случила на експресниот пат Штип–Кочани, во близина на селото Горни Подлог. Учествувале „рено“ со регистарски ознаки од Македонски Брод, управувано од 32-годишно лице од Трубарево, и „фолксваген поло“ со бугарски регистарски ознаки, управувано од тогаш 22-годишната И.М. од Кочани.
Повредени биле двајцата возачи и тројца сопатници во „реното“. По првичната помош во Кочани, повредените биле пренесени во Скопје. Од повредите починал 33-годишниот сопатник Б.Д. од Љуботен. Јавен обвинител наредил обдукција, а увид извршила полициска екипа од СВР Штип и ОВР Кочани.
Овој билтен ги утврдува датумот, местото, возилата и последиците. Не содржи заклучок за тоа кој ја предизвикал несреќата. Прашањата за брзината, движењето на возилата и местото на судирот подоцна станале предмет на обвинението и вештачењата.
ЗА ШТО Е ОБВИНЕТА?
Кривичното дело се наведува како „тешки дела против безбедноста на луѓето и имотот во сообраќајот“. Постапката се води пред Основниот суд во Кочани.
Според извештајот на кореспондентката на БТА од почетокот на судењето, пренесен од NOVA на 6 јули 2026 година, обвинителската теза е дека Михаилова се движела со преголема брзина и навлегла околу 70 сантиметри во спротивната лента. Во таа лента се движело другото возило, кое заобиколувало полициски автомобил што запрел возило за проверка. Обвинителството ја поврзува таквата реконструкција со последователниот судир и смртта на сопатникот.
Целосниот обвинителен акт не беше достапен во проверените јавни извори. Поради тоа, точните членови и ставови од Кривичниот законик, целосниот опис на дејствието и сите предложени докази не можат да се потврдат непосредно од документот. Јавно пренесената обвинителска теза треба да се чита како теза што се докажува пред судот, а не како правосилно утврдена вина
ОДБРАНАТА ОСПОРУВА ДВА ЦЕНТРАЛНИ ЕЛЕМЕНТИ
Одбраната ги оспорува двата централни елементи: тврдењето за преголема брзина и тврдењето дека Михаилова навлегла во спротивната лента.
БНТ на 7 јули објавува дека, според вештачењето на кое се повикува обвинителството, брзината била 84 километри на час при ограничување од 60. Во истиот извештај се наведува дека вештачењата приложени од одбраната и документи од надлежната патна служба укажувале на ограничување од 90 километри на час.
Тоа е суштинска разлика. Ако дозволената брзина на конкретното место била 90, тогаш проценетите 84 километри на час не би претставувале пречекорување на тоа ограничување. Но ова останува спор прикажан преку судските извештаи: без непосреден увид во вештачењата и документацијата за сигнализацијата, не може независно да се избере една од двете верзии.
Другиот спор се однесува на местото на ударот. Според одбраната, другото возило навлегло во лентата на Михаилова додека заобиколувало запрено полициско возило. БНР пренесува дека две вештачења приложени од одбраната давале процени за навлегување на другото возило од 90, односно 95 сантиметри во нејзината лента.
Овие процени се аргументи на одбраната. Судот треба да ја оцени нивната методологија, усогласеноста со материјалните траги и односот со вештачењето на обвинителството.
Извештајот на Bulgaria ON AIR од рочиштето на 28 септември, кој се повикува на БТА, ги опишува прашањата за течностите на коловозот, расфрланите стакла и пластика и трагите на асфалтот. Според пренесеното обвинителско вештачење, судирот се случил во спротивната лента, во која навлегла Михаилова. Одбраната застапува обратна реконструкција.
На истото рочиште биле разгледувани и медицинските заклучоци за починатиот сопатник. Одбраната поставувала прашања за безбедносниот појас и за градежните материјали превезувани во „реното“.
Според истиот извештај, судскиот медицински вештак навел дека од повредите не може да се утврди дали починатиот носел појас. Во однос на превезуваните лајсни, пренесениот став на вештакот бил дека тие не можеле да ги предизвикаат повредите неспоиви со живот.
Затоа ниту неносењето појас, ниту товарот во автомобилот треба да се претставуваат како веќе докажано објаснување за смртта. Тоа се прашања разгледувани во доказната постапка.
КОИ СУДСКИ ОГРАНИЧУВАЊА СЕ ИЗРЕЧЕНИ?
Јавното обвинителство на 12 октомври соопшти дека, по предлог на јавен обвинител, уште на 9 октомври 2025 година на Михаилова ѝ биле одземени македонската и бугарската патна исправа. Биле изречени и забрана за преминување на државната граница со лична карта, забрана за напуштање на Кочани и обврска да се јавува кај службено лице.
Обвинителството наведува дека ризикот од бегство бил една од клучните причини поради кои повеќепати давало негативно мислење за враќање на патната исправа.
Оваа информација е важна за актуелниот спор: според соопштените мерки, ограничувањето го опфаќало и преминувањето со лична карта. Поседувањето таков документ само по себе не ја разрешува законитоста на патувањето.
МИХАИЛОВА ВО МЕЃУВРЕМЕ БАРА ЗДРАВСТВЕН ТРЕТМАН ВО БУГАРИЈА
Михаилова и нејзините адвокати тврдат дека повредите на рбетот и последователните здравствени проблеми барале третман што не можела да го добие во Македонија.
На 7 август адвокатот Насер Рауфи за Телма потврдил дека судот во Кочани го одбил барањето за привремено враќање на пасошите. Според него, одбраната обезбедила и доставила конзилијарно мислење од лекари специјалисти, но барањето сепак било одбиено.
На 20 август, според тогашните извештаи, Апелацискиот суд во Штип го потврдил отказот. Телма и во септемвриското известување ја наведува потврдата на првостепената одлука.
Одбраната го претставува ова како ограничување на потребното лекување. Македонскиот министер за надворешни работи Тимчо Муцунски, пак, на средбата во Софија на 8 октомври застапува став дека правната постапка и здравствената заштита треба да се разграничат. Македонија понудила бугарски медицински специјалисти да ја посетат земјата и да се запознаат со состојбата и третманот на Михаилова.
Овие позиции се спротивставени. Без целосните медицински мислења и образложенијата на судските решенија, не може независно да се утврди целокупната основа за одбивањето.
„ПИРОГОВ“ Е БОЛНИЦАТА КАДЕ ШТО Е СМЕСТЕНА МИХАИЛОВА
Официјалното соопштение на болницата е кратко и прецизно: Михаилова постапила во „Пирогов“ на 12 октомври 2026 година и е сместена за дијагностичко доуточнување и лекување.
Соопштението не објавува конечна дијагноза, резултати од испитувањата или одлука за операција. БНТ во вечерниот извештај наведува прием во неврохирургијата, но тоа не е потврда дека операција веќе е извршена или закажана.
Михаилова пред bTV изјавила дека здравјето ѝ се влошило и дека тоа било причината да замине. Телевизијата наведува и претходно презентиран медицински документ од болница во Скопје, според кој потребниот третман можел да се спроведе во Бугарија, Турција или Израел. Ова е информација пренесена од медиумот, а не непосреден увид во целосното медицинско досие.
ПРАШАЊЕ ОД МИЛИОН ДОЛАРИ, КАКО ЈА НАПУШТИ МАКЕДОНИЈА?
Според изјавите на Михаилова и бугарскиот адвокат Николај Димитров, патувањето се случило на 11 октомври. Тие тврдат дека поминале преку официјален граничен премин, при што таа покажала македонска лична карта на македонската страна и бугарски документ на бугарската страна.
Македонското МВР на 12 октомври соопшти дека нема евидентиран излез на Михаилова и дека за неа важела активна судска забрана. Според пренесеното соопштение, преку заедничкиот контактен центар било проверено и кај бугарската гранична полиција, од каде била добиена информација дека нема евидентиран легален влез во Бугарија.
Рауфи, кој ја застапува во Македонија, изјавил дека не бил претходно известен за заминувањето и дека немало судска дозвола. Бугарскиот министер за внатрешни работи најавил проверка на околностите.
До вечерта на 12 октомври, во проверените извори не беше објавен конечен наод што ја разрешува разликата меѓу личните изјави и граничните евиденции.
КАКО СЛУЧАЈОТ СТАНА ДИПЛОМАТСКО ПРАШАЊЕ?
Случајот стана дипломатско прашање откако бугарски пратеници присуствуваа на судските рочишта, а институциите во Софија го отворија прашањето за лекувањето и правата на Михаилова. По нејзиното заминување, македонското МНР оцени дека постапувањето на бугарските институции ја подрива довербата и најави дека ќе ги информира ЕУ и Советот на Европа. Таквата остра оценка отвора и прашање за дипломатската реакција: ако МНР смета дека Софија обезбедува институционална заштита на лице против кое се води судска постапка, зошто не побарало протерување на бугарскиот амбасадор? Министерството треба да објасни дали има докази за вмешаност на амбасадата и врз што го темели изборот на дипломатските мерки. Бугарското МНР, од своја страна, соопшти дека не било однапред известено и не го организирало патувањето. Затоа одговорноста на конкретни институции и дипломати бара докази, а тежината на јавните квалификации бара јасно образложена реакција.
Судењето започнало на 6 јули 2026 година. На рочиштето од 28 септември се разгледувале медицински и сообраќајни вештачења. Во извештаите од тоа рочиште, како и во актуелното интервју на bTV, следното рочиште е наведено за 9 ноември 2026 година.
