Повик на востание во Црна Гора поради хрватските услови за влез во ЕУ

Лидерот на црногорската Демократска народна партија, Милан Кнежевиќ, повика на востание доколку владата во Подгорица ги прифати осумте барања на Хрватска за продолжување на преговорите за членство во Европската Унија. На неговата изјава денеска реагираше хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ, кој оцени дека ваквите повици не се конструктивни и изрази уверување дека црногорскиот државен врв нема да ги поддржи.

„Не гледам дека премиерот, претседателот на државата или министерот за надворешни работи би следеле вакви брилијантни идеи“, изјави Пленковиќ во Дрвар, коментирајќи го повикот на Кнежевиќ.

Кнежевиќ, кој е пратеник во црногорскиот парламент, претходно порача дека неговата партија нема да прифати договор со Хрватска за спорните прашања меѓу двете држави. Тој ги повика граѓаните да се самоорганизираат доколку владата прифати отстапки во преговорите со Загреб.

„Ќе мора да се самоорганизираме. Немаме друг избор“, порача Кнежевиќ.

Неговите критики се насочени кон барањата на Хрватска во врска со границата кај Превлака, сопственоста на школскиот брод „Јадран“, воените обесштетувања и други нерешени прашања од деведесеттите години.

Кнежевиќ остро ја нападна и одлуката за промена на името на базенот во Котор, кој го носеше името на ватерполистот Зоран Џими Гопчевиќ. Хрватска го поврзува Гопчевиќ со злоставувањето хрватски заробеници во логорот Морињ.

Во своето обраќање, Кнежевиќ употреби и заканувачка реторика кон претставниците на црногорската власт, споменувајќи дури и експлозија на бродот „Јадран“.

Политичарот, кој е познат по своите просрпски позиции, од 2024 година има забрана за влез во Хрватска. Загреб го прогласи за непожелна личност по усвојувањето на резолуцијата за геноцидот во Јасеновац, Дахау и Маутхаузен во црногорскиот парламент.

Тензиите меѓу Загреб и Подгорица дополнително се зголемија откако хрватската влада им достави на земјите членки на ЕУ документ со осум барања што Црна Гора треба да ги исполни за напредок во пристапните преговори.

Шест од барањата се однесуваат на поглавјето 23, кое ги опфаќа правосудството и основните права, додека две се поврзани со поглавјето 31, односно надворешната, безбедносната и одбранбената политика.

Меѓу главните спорни прашања се разграничувањето кај Превлака, сопственоста на школскиот брод „Јадран“, обесштетувањето на жртвите од воените злосторства и нерешените имотни прашања.

Пленковиќ повтори дека Хрватска го поддржува членството на Црна Гора во Европската Унија, но очекува конкретни чекори за решавање на билатералните спорови.

„Многу јасно и транспарентно кажавме што очекува Хрватска“, изјави тој, нагласувајќи дека станува збор за прашања поврзани со основните права, слободи и добрососедски односи.

Хрватска оваа недела побара и промена на заклучоците на Европскиот совет, со што беа отстранети временските рокови за затворање на сите преговарачки поглавја на Црна Гора до крајот на 2026 година.

Иако Пленковиќ тврди дека Загреб нема намера да ја блокира Подгорица, предупреди дека без напредок во решавањето на спорните прашања, црногорскиот пат кон ЕУ може да биде забавен.

Црна Гора важи за една од најнапредните земји кандидати за членство во Унијата, но најновите несогласувања покажуваат дека билатералните спорови со земја членка можат да станат дополнителна пречка во завршната фаза на преговорите.