Skip to content
Падот на кинеските технолошки акции ги засили стравувањата дека огромните инвестиции во вештачката интелигенција не се во согласност со реалните можности за заработка. Додека малите инвеститори ги пресметуваат загубите, се отвора прашањето дали сличен потрес може да ги погоди и западните пазари.
Големиот инвестициски бум во вештачката интелигенција се соочува со сериозен тест во Кина. За помалку од четири месеци, индексот STAR50, кој ги опфаќа водечките кинески производители на чипови и компании поврзани со вештачката интелигенција, паднал за околу 40 проценти, а од пазарната вредност на акциите биле избришани приближно 480 милијарди долари.
Истовремено, поширокиот индекс на највредните кинески компании изгубил околу 20 проценти од вредноста во однос на јунските максимуми.
Овие движења ги засилија сомнежите дека дел од компаниите поврзани со вештачката интелигенција биле преценети и дека инвеститорите вложувале пари врз основа на очекувањата за идниот раст, а не врз основа на остварените резултати.
За падот на кинеските технолошки акции пишува хрватски „Индекс“, повикувајќи се на Reuters и Futurism. Според анализата, случувањата во Кина може да бидат предупредување и за западните пазари, каде што во развојот на вештачката интелигенција исто така се вложуваат огромни средства.
Инвеститорите поверуваа во технолошкиот бум
Посебна тежина на падот му дава структурата на кинескиот берзански пазар. Според податоците наведени во текстот на „Индекс“, акциите поврзани со вештачката интелигенција достигнале 42 проценти од вкупната вредност на кинескиот пазар, а на нив отпаѓала повеќе од половина од вкупната берзанска трговија.
За разлика од западните пазари, на кои значајна улога имаат големите пензиски и инвестициски фондови, во Кина голем дел од инвеститорите се обични граѓани кои вложуваат сопствени заштеди.
Тие се надеваа дека брзиот развој на вештачката интелигенција ќе донесе високи приноси. Но, кога цените на акциите почнаа нагло да паѓаат, многумина се соочија со сериозни загуби.
Еден од примерите е производителот на роботи Unitree. Според „Индекс“, интересот за купување на неговите акции при излегувањето на берзата во август бил 8.000 пати поголем од понудата. Само неколку месеци подоцна, вредноста на акциите се преполовила.
Слични движења се забележани и кај производителите на чипови. Акциите на CXMT изгубиле повеќе од една четвртина од вредноста за еден месец, додека компаниите MetaX и Moore Threads, чии акции претходно бележеле огромен раст, од јули изгубиле приближно половина од вредноста. Акциите на производителот на оптички компоненти за центри за податоци Zhongji Innolight паднале за дури 60 проценти.
Овие примери покажуваат колку брзо може да се смени расположението на инвеститорите кога очекувањата за раст ќе се судрат со пазарната реалност.
Кинеските компании под дополнителен притисок
Падот не се случува во изолирани услови. Кинеските технолошки компании се соочуваат и со ограничувањата што ги воведуваат Соединетите Американски Држави врз пристапот до напредна технологија и пазарите.
Според анализата на „Индекс“, американските мерки дополнително го отежнуваат пристапот на кинеските производители до западните купувачи, вклучително и до компаниите што градат центри за податоци.
Тоа создава дополнителен притисок врз бизнис-моделите што се потпираат на брз раст на побарувачката за чипови, сервери и друга опрема за вештачка интелигенција.
Проблемот, сепак, не е само во геополитичките ограничувања. Во текстот се цитираат финансиски експерти кои предупредуваат дека огромните инвестиции во еден сектор можат да ги истиснат средствата од другите делови на економијата, создавајќи нерамнотежа што станува особено видлива кога растот ќе забави.
Дали истиот ризик постои и на Запад?
Кинескиот пад не значи автоматски дека американските и европските технолошки пазари ќе го следат истиот пат. Но, постои заедничко прашање: дали приходите што ги создаваат производите со вештачка интелигенција ќе бидат доволни да ги оправдаат огромните средства вложени во развојот и инфраструктурата?
Во Кина, индексот STAR50 изгубил околу 40 проценти, додека американскиот Nasdaq, според споредбата во текстот, паднал за приближно шест проценти од неодамнешниот историски максимум. Разликата покажува дека досега корекцијата не била со ист интензитет на двата пазара.
Сепак, западните компании исто така најавуваат инвестиции од огромни размери во центри за податоци, сервери и специјализирани чипови. Во меѓувреме, сè уште се бараат одржливи начини овие вложувања да се претворат во профит.
„Индекс“ наведува дека американската компанија Anthropic во документи поврзани со планираното излегување на берзата пријавила загуба од 80 милијарди долари, со план во следните десет години да потроши уште еден билион долари за центри за податоци. Овие бројки, како што ги пренесува текстот, ја илустрираат големината на инвестициите и неизвесноста околу нивната долгорочна исплатливост.
Ако компаниите продолжат да вложуваат повеќе отколку што можат да заработат од своите производи, притисокот врз нивните вреднувања може да се зголеми. Во такви услови, инвеститорите би можеле да станат повнимателни, а компаниите да се соочат со посилна конкуренција, намалување на профитните маржи и потреба да ги преиспитаат плановите за раст.
Кога очекувањата ќе станат поскапи од реалноста
Вештачката интелигенција отвора нови технолошки и деловни можности, но тоа само по себе не гарантира дека секоја компанија што работи во оваа област ќе биде успешна. Берзанската вредност зависи и од очекувањата за идните приходи, конкуренцијата, трошоците и способноста на компаниите да го претворат технолошкиот напредок во одржлив бизнис.
Кинескиот пример покажува колку болно може да биде отрезнувањето кога цените на акциите растат побрзо од основите врз кои се темели нивната вредност.
Затоа, главното прашање не е дали вештачката интелигенција ќе остане важна технологија, туку дали сегашните инвестиции и пазарни процени се реални. Дури и ако технологијата продолжи да се развива, дел од компаниите може да не ги оправдаат очекувањата што веќе се вградени во нивните акции.
Падот во Кина засега е предупредување, а не доказ дека глобалниот бум на вештачката интелигенција завршува. Но, тој покажува дека и најголемите технолошки ветувања не можат бесконечно да ја заменуваат заработката.
