Осомничениот за нападот врз Сара на слобода, МВР со пријава за тешка телесна повреда, Зајкова бара одговорност за обид за убиство

Сара Ѓоргиевска од Охрид преживеа брутално претепување и заврши во болница, а осомничениот за нападот врз неа, 31-годишниот Кристијан Корабоски, е на слобода. СВР Охрид поднесе кривична пријава за тешка телесна повреда, додека судот определил мерки за претпазливост наместо притвор. Пратеничката Моника Зајкова јавно побара осомничениот да одговара за обид за убиство, а сведоштвата на семејството отвораат сериозни прашања за намерата на напаѓачот и за тоа дали институциите ги испитуваат сите околности на нападот.

Според информациите објавени од „Слободен печат“, СВР Охрид поднело кривична пријава против Корабоски поради постоење основи на сомнение за сторено кривично дело „тешка телесна повреда“ по член 131 став 3 од Кривичниот законик. Случајот првично беше евидентиран како телесна повреда, но во меѓувреме правната квалификација во полициската пријава е променета.

На осомничениот судот му определил мерки за претпазливост, меѓу кои забрана да ѝ се приближува и да ја контактира Сара. Притвор не е определен.

Истовремено, според објавените информации, кривична пријава ќе добие и таткото на Сара поради порака со заканувачка содржина испратена до семејството на осомничениот.

Додека Сара се лекува од последиците на нападот, нејзиното семејство бара одговори за постапувањето на институциите. Во јавноста се појавија сведоштва за околности кои, доколку бидат потврдени, би можеле да имаат значење за утврдувањето дали станува збор за тешка телесна повреда или за обид за убиство.

Зајкова бара одговорност за обид за убиство

Претседателката на ЛДП и пратеничка Моника Зајкова побара осомничениот за нападот врз Сара да одговара за обид за убиство и предупреди дека никој не смее да биде заштитен поради политички врски, семејни функции или познанства.

„Да не ви паднало на памет да ги штитите!“, порача Зајкова, барајќи итно постапување и утврдување одговорност и за сите лица што евентуално учествувале во прикривање на случајот.

Нејзината реакција следува по јавните сведоштва на мајката на Сара, која изнесе сомнежи дека семејните врски на осомничениот би можеле да влијаат врз постапката.

Барањето на Зајкова отвора прашање што заслужува правен одговор, а не само политичка реакција: дали доказите во овој случај укажуваат на нанесување тешки телесни повреди или постои основ за испитување и на обид за убиство?

Барал нож за да ја „докрајчи“, тврди мајката

Ирена Ѓорѓиеска, мајката на Сара, јавно изнесе тешки обвинувања за она што се случувало додека нејзината ќерка била во беспомошна состојба.

Според нејзиното сведоштво, осомничениот мислел дека Сара е мртва и наводно контактирал со својот татко за да побара совет како да се ослободи од нејзиното тело.

Мајката тврди и дека телефонот на Сара бил намерно искршен за да не може да повика помош, дека лица од опкружувањето на осомничениот одбивале да ја однесат во болница и дека во еден момент тој побарал нож за да ја „докрајчи“.

Според сведоштвото на братот на Сара, Димитар, постои и видеоснимка на која наводно се гледа како девојката е оставена пред супермаркет. Тој тврди дека Сара во својот исказ пред полицијата посочила дека осомничениот верувал дека таа е мртва и разговарал со својот татко за тоа што да направи со нејзиното тело.

Овие тврдења засега не се независно потврдени од надлежните институции. Но доколку се поткрепат со докази, тие би можеле да бидат особено значајни за утврдувањето на намерата на напаѓачот.

Затоа е неопходно да се провери дали се обезбедени видеоснимките, дали постојат сведоци, телефонски комуникации или други материјални докази што можат да ги потврдат или отфрлат овие наводи.

Кога тешката телесна повреда станува обид за убиство?

Македонскиот Кривичен законик прави разлика меѓу телесна повреда, тешка телесна повреда и обид за убиство.

Член 19 го уредува обидот за извршување кривично дело, додека член 123 се однесува на убиството.

За постоење обид за убиство потребно е да се утврди дека сторителот со умисла започнал дејствија насочени кон лишување од живот, но делото не било довршено.

Тоа значи дека преживувањето на жртвата не го исклучува обидот за убиство.

Од друга страна, ниту бруталноста на нападот сама по себе не е доволна за таква квалификација. Намерата се утврдува преку сите околности, вклучувајќи го начинот на нападот, интензитетот на ударите, деловите од телото што биле повредени, употребените средства и однесувањето на сторителот.

Токму затоа во случајот со Сара е важно да се утврди не само какви повреди претрпела, туку и што точно се случувало пред, за време и по нападот.

Ако се потврдат тврдењата дека осомничениот барал нож за да ја „докрајчи“ или верувал дека ја усмртил, тие околности би можеле да бидат релевантни при оценувањето на евентуалната умисла за убиство. Сепак, конечната квалификација мора да произлезе од целокупните докази, а не само од јавните сведоштва.

Забраната за приближување не е гаранција за безбедност

Во случајот со Сара, судот определил мерки со кои на осомничениот му се забранува да ѝ се приближува и да ја контактира. Но колку е една ваква забрана ефективна ако нејзиното почитување не се следи и ако не постои навремена реакција при евентуално прекршување?

Искуствата со семејното и родово базираното насилство во Македонија повеќепати го отворале прашањето дали институционалната заштита е доволно брза и ефикасна за да спречи повторен напад.

Изречената забрана за приближување е важен инструмент за заштита, но сама по себе не гарантира дека опасноста исчезнала.

Дали полицијата активно го следи почитувањето на мерките? Дали Сара има директен и брз начин да пријави евентуално прекршување? Што ќе се случи ако осомничениот повторно се обиде да воспостави контакт? И дали е направена проценка на ризикот од повторен напад?

Особено кога станува збор за тешко насилство и јавно изнесени тврдења за закани по живот, заштитата мора да се заснова на проценка на ризикот и конкретни мерки за безбедност, а не само на судско решение.

Забраната за приближување може да биде важна мерка, но нејзината вистинска вредност се мери според тоа дали жената е безбедна, а не само според тоа дали судот донел решение.

Сара во болница, осомничениот на слобода

Дополнителни прашања отвори сведоштвото на семејството на Сара за постапувањето на полицијата.

Според нејзиниот брат Димитар, осомничениот бил пуштен од полициската станица, додека нивниот татко бил задржан поради заканувачка порака испратена до семејството на осомничениот.

Во меѓувреме, според „Слободен печат“, од полицијата е потврдено дека кривична пријава ќе биде поднесена и против таткото на Сара.

Заканите не се дозволени, без оглед од кого доаѓаат. Но јавноста има право да знае врз која правна основа се преземени мерките во двата случаи и дали е обезбедена соодветна заштита за оштетената.

Пуштањето на осомничениот од полициската станица не значи ослободување од кривична одговорност. Сепак, со оглед на сериозноста на пријавениот напад и стравувањата на семејството, останува прашањето дали определените мерки се доволни за да се спречи евентуално повторно насилство.

Дали ќе се испита и евентуално прикривање?

Дополнителна тежина на случајот му даваат тврдењата на мајката за наводни обиди да се влијае врз медицинската документација и да се прикријат околностите на нападот.

Според објавените информации, мајката на осомничениот е поранешна претседателка на Државната комисија за спречување на корупцијата, а неговиот татко работи во Управата за јавни приходи.

Нивните функции сами по себе не докажуваат незаконско влијание или вмешаност во случајот. Но конкретните обвинувања за наводно интервенирање, советување или прикривање треба да бидат проверени од надлежните институции.

Доколку се утврди дека други лица незаконски помагале да се сокријат докази или влијаеле врз постапката, нивната евентуална одговорност мора да се разгледува одделно, врз основа на утврдените факти.

Тешка телесна повреда или обид за убиство?

Правната квалификација на едно кривично дело може да се промени во текот на постапката, зависно од доказите.

Затоа барањето на Зајкова за обид за убиство не треба да остане само политичка порака, туку повод јавноста да добие јасен одговор дали Обвинителството ги испитува сите околности што би можеле да упатуваат на потешко кривично дело.

Дали е побарано целосно судско-медицинско вештачење? Дали се обезбедени исказите на сите лица што биле присутни? Дали е обезбедена видеоснимката за која зборува семејството? Дали се проверуваат наводите за барањето нож и евентуалните обиди за прикривање? Дали се разгледува можноста за поинаква правна квалификација?

Потребен е и одговор какви конкретни мерки се преземени за безбедноста на Сара, особено по тврдењата на нејзиното семејство дека осомничениот бил пуштен на слобода.

Ниту јавниот притисок смее да ја замени доказната постапка, ниту првичната полициска квалификација смее да го ограничи испитувањето на потешко кривично дело доколку доказите укажуваат на него.

Сара преживеа. Но тоа само по себе не е доказ дека не постоела намера да биде убиена.

Токму затоа Обвинителството треба да утврди дали станува збор за нанесување тешки телесни повреди или за напад во кој постоела умисла за лишување од живот.

Одговорот мора да произлезе од доказите, без оглед на семејното потекло на осомничениот и без оглед на политичките реакции.

Правдата не зависи само од тоа дали осомничениот ќе одговара, туку и дали ќе одговара за делото што ќе биде утврдено во постапката.

Рацин.мк ве прашува:

Кој дел од системот е најодговорен за убиствата на жени?

Најчитано

Рацин.мк ве прашува:

Кој дел од системот е најодговорен за убиствата на жени?