Романија и Турција ги активираа своите совети за безбедност поради ескалацијата во Црно Море

Романија
Една од фрегатите на Воената морнарица на Романија

Во Романија и Турција досега се одржаа вкупно седум состаноци на нивните тела за национална безбедност во изминатите шест месеци, на кои се дискутираше за развојот на настаните во војната меѓу Русија и Украина, повредите на воздушниот простор, заканите за бродоградбата и ризиците од проширување на конфликтот во регионот на Црното Море, објави БГНЕС.

На состанокот на Врховниот совет за национална одбрана на Романија на 22 октомври, особено внимание беше посветено на нападите со беспилотни летала врз трговски бродови, заштитата на поморската инфраструктура и потребата од зајакнување на соработката со НАТО.

Во Романија, телото одговорно за координирање на националната одбрана и безбедност е Врховниот совет за национална одбрана (CSAT). Со него претседава претседателот Никос Дан. Во Турција, аналогна институција е Советот за национална безбедност (MGK), со кој претседава претседателот Реџеп Таип Ердоган.

Првиот од состаноците што се дискутираа во Романија се одржа на 29 мај 2026 година и беше свикан по инцидентот со беспилотно летало во градот Галати. Советот разговараше за импликациите врз националната безбедност и мерките за зајакнување на заштитата на романскиот воздушен простор. По состанокот, претседателот Никос Дан објави дека Романија ги информирала своите сојузници во НАТО и партнерите од Европската Унија за инцидентот и побарала дополнителни сојузнички капацитети за борба против беспилотните летала. Исто така, беше објавена намерата случајот да се достави до Советот за безбедност на ООН.

На 18 јуни 2026 година, се состана и Советот за национална безбедност на Турција. Во завршната изјава на институцијата експлицитно се споменува војната меѓу Русија и Украина. Советот го разгледа развојот на конфликтот и ги повика страните одговорни за ескалацијата на непријателствата и нивното ширење во соседните региони, вклучително и Црното Море, да преземат итни чекори за постигнување праведен и траен мир.

На 29 јуни, романскиот CSAT одржа нов состанок, на кој беа одобрени целите на земјата за самитот на НАТО во Анкара на 8 јули. Меѓу поставените приоритети беше да им се претстави на сојузниците сложената ситуација во регионот на Црното Море и последиците од руската агресија за регионот и Романија, вклучително и инцидентите со беспилотни летала. Советот, исто така, го одобри составот на романските вооружени сили, кои можат да учествуваат во меѓународни мисии и операции во 2027 година.

На 6 август 2026 година, Советот за национална безбедност на Турција повторно се состана под претседателство на Ердоган. Во официјалната завршна изјава се наведува дека стратешкиот ќорсокак во војната меѓу Русија и Украина не може да се надмине со претворање на соседните региони, особено Црното и Каспиското Море, во театри на војна. Советот ги повика завојуваните страни да ја намалат растечката тензија и да преземат конкретни чекори за воспоставување мир. На состанокот се дискутираше и за последиците од обновените судири меѓу Иран и САД и ризиците за меѓународните трговски патишта.

Врховниот совет за национална одбрана на Романија, исто така, се состана на 7 септември. Главните теми беа зајакнувањето на оперативните способности на романската армија, Планот за модернизација и вооружување на вооружените сили за периодот 2027-2036 година, програмата „Армија на Романија 2044“ и военото присуство на САД на романска територија. Беше разгледан и документот за спроведување на европската програма SAFE за финансирање на одбранбените капацитети.

На 30 септември, турскиот Совет за национална безбедност го одржа својот редовен состанок. Завршната изјава се фокусираше на развојот на војната меѓу Русија и Украина, како и на регионалните и глобалните последици од нападите, сè повеќе насочени против цивилната инфраструктура и поморските транспортни патишта. Турскиот совет ги посочи знаците на неконтролирана ескалација и ширење на конфликтот и ги повика страните на воздржаност и прекин на огнот.

Состанокот во Романија, најдиректно поврзан со нападите врз трговски бродови, се одржа на 22 октомври во претседателската палата Котрочени во Букурешт. Со CSAT претседаваше претседателот Никос Дан, а главна тема беше ескалацијата на поморските инциденти, вклучително и кршења на романскиот воздушен простор и напади со беспилотни летала врз комерцијални бродови во и во близина на територијалните води на земјата.

Според официјалното соопштение на претседателската администрација, овие настани ги зголемија заканите за слободата на навигација и критичната инфраструктура. Беа дискутирани мерки за заштита на човечкиот живот, гарантирање пристап до романските пристаништа и безбедноста на енергетските капацитети во ексклузивната економска зона на земјата.

Членовите на советот ги оценија досега преземените мерки и разговараа за понатамошно зајакнување на националните капацитети за надзор, превенција и одговор. Меѓу идентификуваните стратешки приоритети се забрзаниот развој на капацитетите за поморски надзор, борбата против морските мини и поефикасен одговор на беспилотните летала кои влегуваат во воздушниот и поморскиот простор на земјата без дозвола.

Предвидено е подобрување на оперативната подготвеност преку редовни меѓуинституционални вежби и постојано ажурирање на акционите планови за сложени инциденти кои истовремено можат да влијаат на превозот, економските објекти и морската средина.

Романскиот CSAT, исто така, разговараше за зајакнување на координацијата во рамките на НАТО, вклучително и зајакнување на присуството за одвраќање и одбрана на Источното крило. Беа разгледани опциите за дополнителни мерки против заканите во регионот на Црното Море, врз основа на заклучоците од состанокот на Северноатлантскиот совет од 20 октомври, свикан на иницијатива на Романија.

Други теми вклучуваа соработка со другите сојузници во регионот на Црното Море и забрзување на воспоставувањето на Центар за безбедност на Црното Море во рамките на Стратешкиот пристап на Европската Унија. Беа дискутирани и активностите на Работната група за контрамерки против мини на Црното Море (MCM Black Sea), чија улога во 2026 година е проширена за да вклучи заштита на критичната инфраструктура.

Како заклучок, членовите на Романскиот совет нагласија дека безбедноста на Црното Море е суштинска компонента на националната и евроатлантската безбедност и дека земјата ќе продолжи да дејствува во тесна координација со своите сојузници и партнери за да ги заштити националните интереси и да спречи ескалација.

На 28 октомври во Софија се одржа трилатерален состанок на министрите за одбрана на Бугарија, Романија и Турција, каде што конкретно беа дискутирани ризиците од напади со беспилотни летала врз цивилни трговски бродови во Црното Море. Трите земји ги разгледаа можностите за зајакнување на размената на информации, координацијата меѓу нивните морнарички сили и соработката во областа на поморскиот надзор. Исто така, беа дискутирани активностите на иницијативата MCM за Црно Море за откривање и отстранување на морски мини и обезбедување на безбедноста на бродоградбата.

Рацин.мк ве прашува:

Кој најмногу придонесува говорот на омраза да стане нормална појава во Македонија?

Најчитано

Рацин.мк ве прашува:

Кој најмногу придонесува говорот на омраза да стане нормална појава во Македонија?