Skip to content
Автопатиштата во Македонија со години се најавуваат како историски проекти, но роковите се поместуваат од влада до влада. Кичево–Охрид сè уште се довршува, Скопје–Блаце чека продолжување, а новите автопатски коридори веќе имаат рокови што се протегаат до 2029 година.
Прашањето што Рацин.мк им го поставува на читателите во анкетата – кога очекуваат комплетно завршување и пуштање во употреба на автопатиштата – има едноставна причина: граѓаните со години слушаат ветувања за модерни патишта, но ретко добиваат проект завршен во првично најавениот рок.
Последните дваесет години се менуваа владите, министрите, изведувачите и финансиските конструкции. Се менуваа и датумите. Автопатите станаа симбол на политичките најави за развој, но и на институционалните слабости, недоволно подготвените проекти и недостигот од одговорност за пробиените рокови.
Кичево–Охрид: автопат што ја преживеа смената на неколку влади
Ако треба да се избере еден проект што најдобро го отсликува проблемот, тоа е автопатот Кичево–Охрид. Изградбата на делницата долга околу 57 километри почна во 2014 година, во времето на владата предводена од Никола Груевски. Тогаш беше најавено дека проектот, вреден околу 375 милиони евра, ќе биде завршен за четири години, односно во 2018 година.
Но првиот рок не беше исполнет. Со анекс на договорот, завршувањето беше поместено за јуни 2021 година. Не беше исполнет ни тој датум. Потоа следуваа нови анекси и нови рокови, меѓу кои и крајот на 2023 година, а подоцна и крајот на 2026 година.
Промената на власта не го реши проблемот. И покрај повеќегодишните градежни активности, проектот остана недовршен. Во февруари 2026 година беше изгласан нов анекс, со дополнителни 186 милиони евра и рок за завршување на работите до 31 мај 2027 година.
Така, автопатот што требаше да биде готов во 2018 година доби рок речиси една деценија подоцна. Според податоците објавени во февруари 2026 година, околу 40 километри од трасата веќе биле пуштени во употреба, но целата делница сè уште не била функционална.
Зад доцнењето стојат повеќе причини: недостатоци во проектната документација, нерешени имотно-правни прашања, дислокација на инфраструктура и дополнителни градежни работи. Но токму тоа ја отвора суштинската дилема: зошто толку проблеми не биле навреме предвидени и колку чинеше секое ново одложување?
Миладиновци–Штип: ветениот рок се помести за две години
И автопатот Миладиновци–Штип почна да се гради во 2014 година, со ветување дека ќе биде завршен до 1 мај 2017 година. Кога во мај 2017 година се смени власта, биле завршени околу 60 проценти од работите потребни за целосно пуштање во употреба.
Наместо во првично најавениот рок, проектот беше довршуван во наредните две години, а автопатот беше подготвен за пуштање во употреба во 2019 година. И тука се покажа дека започнувањето на градежните работи не е исто што и завршувањето на целосно функционална сообраќајница.
Овој пример е важен затоа што покажува дека проблемот не е ограничен само на еден изведувач или една политичка гарнитура. Пробивањето на роковите се повторува и кај други големи инфраструктурни проекти.
Скопје–Блаце: стратешка врска што со години останува недовршена
Автопатот Скопје–Блаце е уште еден пример за ветување што долго се повторува во политичките програми. Идејата за изградба на околу 12,5 километри автопат до граничниот премин со Косово е стара повеќе од дваесет години, а реализацијата ја најавувале различни влади.
Градежните активности на првата делница, долга околу два километра, почнаа во 2020 година. Но продолжувањето на трасата со години се одложуваше. Во март 2026 година, „Мета.мк“ објави дека втората делница сè уште не била започната, иако претходно беа најавувани рокови за почеток на работите кон крајот на 2025 или почетокот на 2026 година.
Ова не е само локален инфраструктурен проблем. Скопје–Блаце е важна врска за патувањето и трговијата со Косово и поширокиот регион. Секоја година одложување значи дека стратешки најавуваната врска останува нецелосна.
Новите коридори: роковите веќе се поместени во 2029 година
Во март 2023 година, владата предводена од Димитар Ковачевски го потпиша договорот со „Бехтел и Енка“ за четири автопатски делници на коридорите 8 и 10д. Проектот беше претставен како најголема инвестиција во патната инфраструктура во независна Македонија. Роковите за изградба на делниците беа различни, зависно од трасата.
Во мај 2026 година, актуелното Министерство за транспорт соопшти дека рокот за автопатот Кичево–Охрид останува во првиот квартал од 2027 година, додека за делниците Тетово–Гостивар, Гостивар–Букојчани и Прилеп–Битола е предвидено завршување во 2029 година.
Тоа значи дека и новиот инфраструктурен циклус, кој беше најавуван како пресврт во изградбата на патиштата, ќе бара повеќегодишно чекање пред целосно да се реализира. Ветувањето за побрза и побезбедна поврзаност е важно, но вистинскиот тест ќе биде дали роковите ќе се почитуваат и дали граѓаните ќе добијат функционални автопати, а не само нови датуми за нивно завршување.
Кој одговара за пробиените рокови?
Хронологијата од последните дваесет години покажува дека доцнењето не може да се припише само на една влада. Кичево–Охрид почна во времето на една власт, продолжи под друга и сè уште се довршува под трета. Скопје–Блаце беше ветуван од различни политички гарнитури. Миладиновци–Штип покажа дека и релативно поедноставен проект може да го пробие првичниот рок.
Се разбира, големите инфраструктурни проекти се сложени и може да се соочат со непредвидени проблеми. Но тоа не ја ослободува државата од обврската реално да ги планира, транспарентно да ги објаснува измените и да бара одговорност кога пропустите предизвикуваат дополнителни трошоци и одложувања.
За граѓаните не е доволно да слушнат дека автопатот е „во завршна фаза“ или дека се работи „со засилена динамика“. Важно е кога ќе можат безбедно да патуваат по целата делница, колку ќе чини проектот на крајот и дали ќе има функционални пристапни патишта, тунели, клучки и соодветна безбедносна опрема.
Затоа анкетата на Рацин.мк не е само прашање за предвидување датум. Таа е и прашање за довербата во институциите. По две децении ветувања, граѓаните имаат право да очекуваат конкретни рокови, проверлив напредок и одговорност за секое ново одложување.
