Skip to content
Царината наплатила над 2,1 милијарди евра во 2025 година, додека Европската комисија бара побрзо донесување нов Царински законик и завршување на дигиталните реформи. Најновите европски документи бележат повисоки приходи и подобрени постапки, но и обврски што остануваат незавршени во сектор важен за македонските извозници.
Во извештајот објавен на 4 ноември, Комисијата оценува дека Македонија има „добро ниво на подготвеност“ во Поглавјето 29, Царинска унија. Напредокот во извештајниот период е оценет како „одреден“, а минатогодишните препораки се само делумно спроведени и во најголем дел остануваат важечки.
Една од највидливите промени е структурата на контролите. Уделот на физичките проверки во обработените царински декларации пораснал од 5,5 проценти во 2024 на 13,5 проценти во 2025 година. Истовремено, уделот на документарните контроли се намалил од 17,4 на 9,5 проценти. Станува збор за промена во распределбата на проверките, од која сама по себе не може да се заклучи колку неправилности се откриени.
Вкупно наплатените приходи на Царинската управа пораснале за 5,2 проценти. Брисел, сепак, бара понатамошна надградба на информациските системи, преминување во шестата фаза на компјутеризираниот транзитен систем и посилна борба против царинските измами, особено шверцот со тутунски производи.
Поконкретната порака за законодавството била испратена на 30 октомври, на состанокот на Поткомитетот за трговија, индустрија, царина и оданочување во Брисел. Комисијата побарала Македонија брзо да го донесе Царинскиот законик, заедно со придружните подзаконски акти.
На истиот состанок европската страна го поздравила подобрувањето на царинските постапки. Посебно го истакнала системот СЕЕД+, кој придонесува за поефикасно управување со ризиците и побрзо царинење. Тоа ја покажува и практичната цел на дигитализацијата: контролата да биде насочена кон ризичната стока, а постапките да се одвиваат поефикасно.
За компаниите, наплатата и ефикасноста на постапките се различни показатели. Повисоките приходи го покажуваат финансискиот резултат, додека усогласените правила и функционалните електронски системи влијаат врз условите за трговија.
Тежината на тие реформи ја објаснува трговската поврзаност со Унијата. Според податоците разменети на состанокот, ЕУ прима околу 76 проценти од македонскиот извоз и учествува со 50,1 процент во увозот. Комисијата го поздравила и спроведувањето на ревидираните паневромедитерански правила за потекло на стоките
