Skip to content
Meta се согласи на спогодба вредна до 18 милијарди долари по обвинувањата дека Facebook и Instagram им наштетувале на децата, со што една од најголемите правни битки против социјалните мрежи завршува со конкретни ограничувања за младите корисници.
Спогодбата доаѓа само пет дена по почетокот на судењето во Калифорнија и пред извршниот директор Марк Закерберг да сведочи пред судот.
Во процесот учествуваа 29 американски сојузни држави, кои ја обвинија Meta дека Facebook и Instagram биле дизајнирани да поттикнуваат компулсивно користење кај децата и тинејџерите, дека компанијата ја доведувала јавноста во заблуда за безбедноста на платформите и дека собирала лични податоци од деца помлади од 13 години без соодветна родителска согласност.
Meta не признава вина.
Но спогодбата носи значителни промени во начинот на кој Facebook и Instagram ќе функционираат за тинејџерите.
За познатите малолетни корисници ќе биде поставено стандардно ограничување од два часа дневно за користење на двете платформи. Директните пораки нема да се пресметуваат во овој лимит.
Известувањата ќе бидат исклучени од полноќ до 6 часот наутро, а во училишните денови и од 8 до 15 часот.
За тинејџерите ќе биде скриен и бројот на лајкови и реакции на објавите, а се предвидуваат построги системи за утврдување на возраста и ограничување на пристапот до содржини што не се наменети за малолетници. Поголемиот дел од промените треба да бидат воведени во рок од шест месеци, додека новите механизми за препознавање на малолетни корисници може да се воведуваат до една година.
Спогодбата дојде во момент кога судењето почна да открива интерни информации од Meta.
Поранешниот инженер на Instagram и свиркач Артуро Бехар сведочеше дека раководството било предупредувано за штетните искуства на децата на платформата, но дека не следувале соодветни реакции. Во судот биле презентирани и интерни документи според кои компанијата знаела дека безбедносните алатки што корисниците мора самите да ги активираат имаат мала употреба, но сепак дел од нив не биле поставувани автоматски.
Пред почетокот на процесот Meta тврдеше дека максималните барања на државите би можеле да достигнат дури 1,4 билиони долари. Самите држави проценувале дека реалното побарување би било поблиску до 200 милијарди долари. На тој фон, договорената сума е значително помала.
Сепак, поважниот дел од спогодбата може да биде промената на самите платформи.
Американските државни обвинители веќе го претставуваат договорот како модел што треба да го следат и другите технолошки компании. Калифорнискиот јавен обвинител Роб Бонта оцени дека е создаден „спроведлив модел“ за заштита на децата на социјалните мрежи.
Правниот притисок не завршува со Meta.
TikTok, Snapchat и YouTube се соочуваат со илјадници други постапки во САД во кои се тврди дека нивните алгоритми и механизми за задржување на вниманието придонесуваат за зависност и проблеми со менталното здравје кај младите.
Meta самата повикува слични правила да важат и за конкурентите, со образложение дека заштитата ќе има целосен ефект само доколку ограничувањата важат низ целата индустрија.
Токму затоа спогодбата од 18 милијарди долари може да биде поважна од самиот износ. За првпат една од најголемите компании за социјални мрежи прифаќа широк пакет ограничувања кои директно го намалуваат времето и начините на кои тинејџерите можат да ги користат нејзините платформи.
И тоа може да биде почеток на многу поголема промена за Facebook, Instagram, TikTok, YouTube и останатите социјални мрежи.
