Skip to content
Додека граѓаните со сметки во Алта банка се соочуваат со ограничен пристап до своите пари, јавноста доби нова тема за жестока расправа, дали на жените им е потребен „машки надзор“. Изјавите на Петар Богојески на ТВ Алфа предизвикаа реакции, политички осуди и медиумски наслови, токму во деновите кога се отвораат сериозни прашања за банкарскиот надзор, одговорноста на институциите и заштитата на парите на граѓаните.
Двете теми се сериозни, но нивното истовремено појавување отвора и трето прашање: колку лесно јавната дебата може да се пренасочи од институционалната одговорност кон контроверзни изјави што предизвикуваат силни емоционални реакции?
Од банкарски надзор до „машки надзор“
Петар Богојески, универзитетски професор и лидер на Македонски концепт, партија од владејачката коалиција, во телевизиска дебата тврдеше дека феминизмот придонел жените да го отфрлат машкиот надзор.
На прашањето на адвокатката Катерина Котеска кој треба да врши надзор врз неа, Богојески одговорил дека тоа е задача и обврска на нејзиниот сопруг.
Неговите ставови предизвикаа осуди, меѓу кои и реакција од ЛДП, која побара премиерот и Министерството за одбрана да се оградат од изјавите.
Контроверзијата е оправдана тема за јавна дебата. Ставовите што ја претставуваат контролата врз жената како право или обврска на мажот заслужуваат критичко преиспитување, особено кога доаѓаат од политички и академски јавни личности.
Но, во исто време, во Македонија се случува нешто што непосредно влијае врз финансиската сигурност на граѓаните.
Прашањата за Алта банка остануваат
По одземањето на дозволата за работа на Алта банка во Србија, Народната банка на Македонија воведе привремена администрација во Алта банка АД Битола.
За физичките лица е определен неделен лимит од 10.000 денари за користење средства преку платежните картички, додека за правните лица се воведени ограничувања за трансфери надвор од банката.
Народната банка уверува дека македонската банка е ликвидна и добро капитализирана и дека мерките имаат заштитен карактер.
Сепак, остануваат прашањата за навременоста на институционалната реакција, последиците за клиентите и средствата што евентуално ги имаат депонирано јавните институции.
Администраторите назначени од Народната банка имаат рок од 21 ден да ја утврдат состојбата и да достават извештај.
Кога скандалот станува погласен од проблемот
Контроверзните изјави се погодни за брзо ширење низ медиумите и социјалните мрежи. Тие предизвикуваат непосредна реакција, додека сложените финансиски прашања бараат документи, податоци и објаснувања.
Токму во таа разлика се крие ризикот од дефокусирање на јавноста.
Тоа не значи дека настапот на Богојески бил организиран со цел да го одвлече вниманието од Алта банка. За такво тврдење нема потврдени докази.
Но ефектот на јавната расправа заслужува внимание. Додека политичките партии реагираат на „машкиот надзор“, прашањата за банкарскиот надзор не смеат да останат во втор план.
Јавноста има право истовремено да бара одговорност за изјавите што ја релативизираат контролата врз жените и за одлуките што влијаат врз пристапот на граѓаните до нивните пари.
Скандалот со Богојески не ја намалува сериозноста на случувањата во Алта банка. А политичките реакции за правата на жените не можат да бидат замена за одговорите што институциите им ги должат на штедачите, компаниите и даночните обврзници.
