Skip to content
Физибилити студијата за гондолата е завршена, но четири месеци подоцна сè уште се чека следниот чекор. Во меѓувреме, на Пелистер се планираат и други инвестиции – од систем за техничко оснежување до завршување на „Копанки“ и нови содржини во „Молика“
Пелистер ја дочека есента со снег. На 23 септември, на првиот ден од календарската есен, највисоките делови од планината беа покриени со првата снежна покривка, како своевиден потсетник дека зимата не е далеку.
Но, додека планината ја покажува својата природна зимска предност, Битола сè уште го чека следниот чекор во еден од најамбициозните туристички проекти – изградбата на гондола која треба да го поврзе подножјето со повисоките делови на Пелистер.
Физибилити студијата за проектот, според информациите објавени во локалните медиуми, е завршена пред околу четири месеци. Сега останува да се види што ќе следува по неа – кој ќе го преземе проектот, како ќе се обезбедат средствата и кога идејата за гондола ќе премине од проектна документација во реална инвестиција.
Гондола од околу 58 милиони евра
Проектот веќе не е само во рамките на општите најави. Во текот на 2026 година беа презентирани конкретни анализи и варијанти за трасата, а како една од главните опции се издвојува трасата Цапари – Широка – Антена.
Според досегашните проценки, изградбата би чинела околу 58 милиони евра.
Планот предвидува систем кој би можел значително да го промени пристапот до Пелистер и да ја зголеми туристичката достапност на планината. Во разработуваната варијанта се предвидуваат две делници, со различни капацитети, како и меѓустаница и дополнителни туристички содржини.
На тој начин гондолата не би била само превозно средство за скијачи. Идејата е да стане дел од поширока туристичка инфраструктура која би можела да функционира и надвор од зимската сезона.
Токму тука е и суштината на проектот. Ако се реализира, Пелистер би можел постепено да се помести од моделот на планина која главно се посетува во зима кон дестинација со туристичка понуда во текот на целата година.
Но, меѓу физибилити студијата и гондолата има огромен чекор – финансирањето и реализацијата.
Студијата е готова, но што е следниот чекор?
Во буџетските планови на Општина Битола за периодот 2026–2028 година се појавува и ставка за изработка на физибилити студија и техничка документација за гондола.
Во програмата се предвидени по 2 милиони денари за 2026 и 2027 година.
Во меѓувреме, процесот на изработка на физибилити студијата е завршен.
Токму затоа сега се отвора најважното прашање: што следува откако ќе се заврши студијата?
Дали Општината ќе продолжи со изработка на целосната техничка документација? Дали проектот ќе се понуди на приватен инвеститор? Дали ќе се бараат средства од државниот буџет, европски фондови или комбинација од различни извори?
Одговорот на овие прашања е поважен од самата најава за гондолата, бидејќи инвестиција од околу 58 милиони евра не може да се реализира само со буџетските средства што досега се издвојуваат за проектната документација.
Со други зборови, Пелистер сега е во фазата во која треба да се покаже дали големата идеја има и реален финансиски модел.
Не е само гондолата – Пелистер добива и друга зимска инфраструктура
Додека се чека следниот чекор за гондолата, паралелно се подготвуваат и други инвестиции кои би можеле многу побрзо да влијаат врз зимската туристичка понуда.
ЕСМ „Молика“ најави физибилити студија и проект за мини-акумулација, водоснабдување и техничко оснежување на дел од скијачките патеки на Копанки.
Ова е особено важно во услови на сè понепредвидливи зимски сезони. Природниот снег останува основата на скијачкиот туризам, но системите за техничко оснежување им овозможуваат на ски-центрите подобро да ја контролираат должината и стабилноста на сезоната.
Тоа значи дека иднината на Копанки не зависи само од тоа колку природен снег ќе падне.
Ако проектот за водоснабдување и техничко оснежување се реализира, би се создале услови за посигурна зимска сезона и подобро користење на постојната инфраструктура.
Копанки треба да биде готов пред следната голема фаза
Во исто време, се продолжува и обновата на планинарскиот дом „Копанки“.
Од Општина Битола претходно беше најавено дека објектот треба да биде завршен во октомври 2026 година, додека опремувањето на хотелскиот дел е планирано за 2027 година.
На скијачките терени веќе е воведено и ноќно осветлување, што отвора можност за користење на терените и во вечерните часови.
Ако овие проекти се реализираат според најавената динамика, Пелистер во следните години би можел да добие поинаква инфраструктурна основа: обновено сместување, подобрени скијачки услови, техничко оснежување и, како најголем проект, нова гондола.
„Молика“ како дел од пошироката туристичка приказна
Паралелно се најавуваат и инвестиции во хотелот „Молика“, вклучително и негово реновирање и развој на дополнителни содржини.
Со тоа постепено се формира мрежа од повеќе проекти, наместо една изолирана инвестиција.
Гондолата би требало да обезбеди подобра пристапност, „Копанки“ подобро сместување и скијачка инфраструктура, техничкото оснежување поголема сигурност на сезоната, а „Молика“ дополнителна туристичка понуда.
Токму комбинацијата на овие проекти е она што може да го направи Пелистер конкурентна планинска дестинација и надвор од неколкуте зимски месеци.
Но, останува и прашањето за заштитата на Пелистер
Пелистер не е само туристичка зона. Станува збор за национален парк со исклучително значајни природни вредности.
Затоа секоја голема инфраструктурна инвестиција мора да се гледа и низ призмата на заштитата на природата.
Во досегашните работилници за гондолата биле разгледувани различни можни траси, меѓу кои Нижеполе, Дихово и Цапари. Во процесот се анализирале условите за изградба, пристапноста, влијанието врз просторот и туристичкиот потенцијал.
Тоа е важен дел од приказната, бидејќи развојот на ски-центарот не може да значи едноставно поставување на што е можно повеќе инфраструктура на планината.
Предизвикот е да се најде модел во кој туризмот ќе ја користи природната вредност на Пелистер без да ја поткопа токму вредноста поради која туристите доаѓаат.
Пелистер веќе има снег – сега треба да има и план со рокови
Првата снежна покривка на Пелистер оваа есен дојде пред да заврши септември.
Тоа е природен потенцијал кој Битола го има со децении. Но, природниот потенцијал сам по себе не создава модерен туристички центар.
За тоа се потребни инфраструктура, инвестиции, пристапност, сместување, скијачки терени, сигурност на сезоната и јасен модел на управување.
Големата гондола од околу 58 милиони евра е најскапиот и најамбициозниот дел од таа приказна. Но, таа е сè уште проект на хартија.
Следниот чекор затоа не е само да се каже дека студијата е готова.
Следниот чекор е да се каже кој ќе ја финансира изградбата, кога ќе започне техничката документација, кога може да се очекува тендер или избор на инвеститор и кога првите патници би можеле навистина да се качат во гондолата.
