Skip to content
Вкупно 531 амандман на нацрт-извештајот за Србија, подготвен од известувачот на ЕП за земјата, Тонино Пицула, беа поднесени од европратениците од Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент (AFET).
Најчесто бараните измени во текстот се однесуваат на усогласување на надворешната политика на Србија со онаа на ЕУ и воведување санкции против Русија, посилна осуда на изборните прекршувања, справување со корупцијата и притисокот врз судството, разјаснување на трагедијата во Нови Сад, осуда на репресијата врз студентите и новинарите и заштита на правата на малцинствата.
Најсилната група, Европската народна партија, ги фокусира своите амандмани на владеењето на правото и ја осудува пропалативната реторика кон соседните земји. Втората најголема група во коалицијата, Социјалдемократите, дополнително ја критикуваа пропагандата на владата и побараа одговорност за нападот во Банска во северно Косово во 2023 година.
Групата „Обнови ја Европа“ во Европскиот парламент остро го критикуваше руското влијание и нападите врз медиумите. Зелените во своите амандмани ставија посебен акцент на осудата на полициското насилство врз српските граѓани за време на протестите и бараат да се суспендираат средствата од ЕУ наменети за властите.
Од друга страна, крајно десничарските групи како што е Европа на суверени нации, во која е вклучена и Германската алтернатива за Германија, зазедоа провладин став. Тие ја повикаа ЕУ да „не се меша“ во внатрешните работи на Србија и се спротивставија на поддршката на протестите.
Групата „Патриоти за Европа“, предводена од Фидес на Виктор Орбан, ги поддржа српските власти. Таа поддржува побрзо проширување на ЕУ, инсистира на признавање на напредокот на Србија на овој пат и ги ублажува критиките на другите европратеници.
Европските конзервативци и реформисти, исто така, ја критикуваат Србија во своите амандмани, но со значително поумерен тон од нивните колеги. Тие, исто така, нагласуваат критика на владеењето на правото, остро ја осудуваат соработката со Русија и Кина, а во еден од амандманите бараат санкции против Москва. Левицата, која е меѓу најмалите групи во Европскиот парламент, останува верна на своите вообичаени теми. Освен што е најгласна во осудата на насилството врз студентите и активистите, ја критикува Србија за рударство и уништување на животната средина и е единствената што го покренува прашањето за работничките права и потребата од подобри услови за работа.
Некои од предлозите споменуваат и конкретни поединци.
Од осуда на изјавата на српскиот министер за информации Борис Братина дека полицијата може да „тепа и убива“, до посочување на растечката поларизација по изборот на Мања Грчиќ, „блиска до Српската напредна партија“, за директор на РТС, до пофалби за оставките на Милош Вучевиќ и Милан Ѓуриќ како „чин на политичка одговорност по трагедијата во Нови Сад“.
Пратениците во комисијата AFET ќе се состанат на 6 мај на консултации за да се договорат за амандманите што ќе го формираат јадрото на текстот што неодамна го презентираше Тонино Пицула. Во неговиот нацрт-главен извештај се наведува дека „напредокот на Србија кон пристапување кон Европската унија е застојан во последните години“, истакнувајќи дека главните загрижености се поврзани со „состојбата на демократијата и владеењето на правото“.
Целосниот текст на извештајот ќе биде доставен до Европскиот парламент на последната пленарна седница пред летниот одмор, закажан за 6-9 јули во Стразбур.
Според досегашната пракса, се очекува дебатата за овој документ во форма на резолуција да се одржи на 7 јули, а гласањето следниот ден напладне.
Резолуциите на Европскиот парламент не се правно обврзувачки документи, но тие претставуваат силни политички насоки за понатамошно дејствување од страна на другите институции и се меѓу клучните текстови што се користат при подготовката на годишниот извештај за напредокот на Србија.