Skip to content
Неколку од најпознатите медиумски брендови во Србија од денеска имаат ист човек на врвот на компаниите што стојат зад нив. Педро Варгас Сантос Давид, прв човек на португалската инвестициска групација Alpac Capital, на 17 август е запишан како директор во друштвата поврзани со N1, Nova S, Nova.rs, неделникот Radar и дневниот весник Danas. Истовремено се сменети досегашните директори.
Но, регистарската промена не значи дека продажбата на Adria News Network е целосно завршена. Токму тука е најважната разлика во денешната вест: додека управувачката структура во Србија веќе драматично се менува, формалниот процес на преземање од Alpac Capital сè уште трае.
Од функцијата директор на компаниите зад порталот и весникот Nova и неделникот Radar е сменет Михаило Јовичевиќ. Александра Митиќ повеќе не е директорка на „Dan Graf“, издавачот на Danas, додека Брент Садлер е сменет од директорската позиција во Adria News, во чии рамки работи N1. Садлер е сменет и од раководната позиција во компанијата поврзана со Nova S, а во истиот пакет е разрешен и Јанез Живко. Според Nova.rs, барањето Педро Варгас Сантос Давид да биде впишан како директор го поднел самиот тој.
На тој начин, во еден ден и практично паралелно, е воспоставена нова управувачка вертикала над компании зад неколку влијателни телевизиски, печатени и дигитални медиуми во Србија.
Сепак, N1 во својата реакција нагласи дека процесот на преземање на Adria News Network продолжува според претходно објавените планови и дека промената на сопственоста нема да влијае врз уредувачката политика. Редакцијата соопшти дека уредничкиот тим и натаму ја задржува одговорноста за изборот на темите, начинот на известување и уредувачките одлуки.
Договорот за продажба на Adria News Network беше официјално објавен на 29 мај годинава. United Group и Alpac Capital тогаш соопштија дека трансакцијата треба да биде завршена во втората половина од 2026 година и дека е предмет на регулаторни одобренија. Во договорот, според нивното заедничко соопштение, се предвидени механизми за заштита на уредувачката и функционалната независност, раздвојување на уредувачките од комерцијалните интереси и задржување независно надворешно советодавно тело.
Тоа значи дека денешниот упис на новите директори и завршувањето на купопродажбата не се иста работа. Дополнителна потврда за тоа дојде и од синдикатите на Nova.rs, Radar, N1 и Forbes, кои попладнево соопштија дека компаниите сè уште формално се наоѓаат во структура поврзана со United Group и побараа итен состанок со новиот директор. Тие бараат и писмени гаранции дека нема да има интервенции во уредувачката политика и во позициите на уредниците и новинарите.
Токму прашањето колку се цврсти тие гаранции го следат и меѓународните организации за слобода на медиумите.
„Репортери без граници“ на крајот на јули предупреди дека продажбата на ANN претставува значајно преструктуирање на медиумската сопственост на Балканот. Организацијата побара поголема транспарентност за финансирањето на купувањето и реални, проверливи механизми што би ја одвоиле сопственичката структура од редакциите. Според RSF, Alpac Capital не одговорил на нивните прашања за изворите на финансирање и деталите за гаранциите за редакциска независност.
Оттука, денешната промена има две различни димензии. Во деловниот регистар веќе е видлива концентрирана управувачка промена: еден директор се појавува во компаниите зад N1, Nova, Radar и Danas. Во сопственичката и регулаторната постапка, пак, трансакцијата сè уште не е затворена.
А токму периодот меѓу тие две точки ќе биде тест за гаранциите што досега постојат на хартија: дали новата управувачка структура ќе остане одвоена од редакциските одлуки или денешната смена на директорите ќе биде само првиот чекор во подлабоко преструктуирање на една од највлијателните медиумски мрежи во регионот.
