Skip to content
Хрватските власти уништиле 12,32 тони пиперки од Албанија откако граничната лабораториска контрола открила остатоци од флоникамид и ацетамиприд, додека последиците од новото одбивање веќе се чувствуваат на нивите. Според албанските медиуми, откупната цена во земјоделскиот регион Мизеќе за една недела паднала од 95 на 35 леки за килограм.
Европскиот систем за брзо предупредување за храна и добиточна храна, РАСФФ, го регистрирал случајот на 9 септември под референтниот број 2026.7962. Пратката била запрена на хрватската граница, не била пуштена во промет и била испратена на уништување.
РАСФФ ја оценил нотификацијата како сериозна. Во јавно достапниот лабораториски запис е наведена концентрација на флоникамид од 2,6 милиграми на килограм. Во насловот на нотификацијата е наведен и ацетамиприд, но во јавната табела не е објавена посебна измерена вредност за оваа активна супстанција.
Според Top Channel, пиперките биле произведени во Пошње, во областа Берат. Медиумот објави дека последната уништена пратка тежела 12 тони и 320 килограми.
Само еден ден претходно, на 8 септември, Хрватска пријавила уште една одбиена пратка црвени пиперки од Албанија. Во неа бил откриен проквиназид во концентрација од 0,050 милиграми на килограм. И таа пратка била задржана на границата и уништена.
Албанските и регионалните медиуми објавија дека првата пратка тежела 14,7 тони. Тоа значи дека во двата одделни случаи биле уништени повеќе од 27 тони пиперки. РАСФФ ја означил нотификацијата со проквиназид како случај „без ризик“, но производот сепак не ги исполнил условите за влез и не бил дистрибуиран во Хрватска.
Новите случаи следуваат по граничните одбивања на пиперки поврзани со Македонија. На 10 август РАСФФ регистрирал пестицидни остатоци во македонски пиперки „капија“, а на 2 септември Хрватска одбила лути пиперки од Македонија поради азинфос-метил и додин. Во вториот случај системот навел дека производот бил уништен.
Албанските пратки се одделни од македонските случаи, но краткиот временски интервал меѓу нотификациите отвора регионално прашање: зошто несоодветните производи се откриваат дури на границите на Европската Унија, откако веќе се собрани, откупени, спакувани и транспортирани?
Земјоделскиот експерт Ндоц Фаслија за Top Channel изјавил дека редовните контроли директно кај производителите во Албанија се ретки и дека надлежните структури најчесто реагираат откако случајот ќе стане јавен. Тој побарал Министерството за земјоделство да планира редовни теренски проверки, а откупувачите и извозниците да ги анализираат пратките во акредитирани лаборатории пред транспортот.
Последиците, според него, не завршуваат кај извозникот чиј камион е запрен. Падот на откупната цена од 95 на 35 леки за килограм претставува намалување од околу 63 отсто. Фаслија проценува дека ефектот може да го почувствуваат меѓу 1.000 и 2.000 производители од Мизеќе, вклучително и земјоделци чии производи не биле дел од спорните пратки.
Европската регулатива за службени контроли предвидува дека трошоците за уништување, враќање или друг третман на одбиена пратка ги поднесува операторот одговорен за пратката. Меѓутоа, економската загуба може да се пренесе по целиот синџир преку пониски откупни цени, изгубени договори и построги проверки на идниот извоз.
Двете нотификации се однесуваат на конкретни пратки запрени пред да влезат на хрватскиот пазар. Тие сами по себе не докажуваат дека пиперките што се продаваат на домашните пазари во Албанија или Македонија се небезбедни.
Во јавните записи не се наведени извозниците, лабораториите што евентуално ги тестирале пиперките пред испораката, ниту документите со кои пратките тргнале кон Хрватска. Не е објавено ниту дали анализите пред извоз биле задолжителни, дали биле направени врз истите серии и кој ја презел комерцијалната загуба по уништувањето.
