Skip to content
Израелските пратеници денес положија заклетва пред парламентот, но земјата сè уште нема нова влада. Изборите на 27 октомври не донесоа јасен победник. Премиерот Бенјамин Нетанјаху го загуби парламентарното мнозинство, но неговите политички противници сè уште немаат доволно места за да ја преземат власта, објави Ројтерс.
Пензионираниот генерал Гади Ајзенкот, кој во неделата доби мандат да формира влада од израелскиот претседател Исак Херцог, се обидува да состави коалиција. Сепак, ниту тој ниту неговите сојузници немаат мнозинство, а сè уште не е постигнат договор со партиите што би му овозможил да дојде на власт. Оваа ситуација значи дека новиот парламент можеби нема да трае долго. Доколку ниту Ајзенкот ниту Нетанјаху не успеат да формираат влада, Израел би можел повторно да оди на избори.
Претседателот повика на компромис
Претседателот Херцог, на церемонијата на положување заклетва, ги повика пратениците да сторат сè за да избегнат нови избори. „Мора да направите сè за да избегнете повторени избори“, рече тој. „Подадете рака за компромис, дури и меѓу ривалите. Гледајте се еден на друг со великодушност. Има многу работа пред нас тука, а тоа бара способност и искуство што се наоѓаат во секој дел од овој Дом.“
Нетанјаху технички останува премиер сè додека некој друг не може да формира влада. Неговата десничарска партија Ликуд, заедно со крајно десничарските и ултраконзервативните религиозни партии, остварија подобри резултати од очекуваното на изборите, но сепак го загубија мнозинството. Алијансата сега држи 53 од 120 места во Кнесетот.
На Ајзенкот му недостасуваат гласовите за мнозинство
Централнодесничарската партија Јашар на Ајзенкот и нејзините коалициски партнери имаат 48 места. Сепак, тие можат да сметаат на можна поддршка од партиите на арапското малцинство во Израел, кои имаат 19 места и исто така се силно против Нетанјаху.
Оваа рамнотежа на моќ би можела да му овозможи на Ајзенкот да исполни некои од своите предизборни ветувања дури и пред да формира влада. Едно од нив е формирање истражна комисија за нападот на Хамас на 7 октомври 2023 година. Арапските партии ја поддржуваат таквата истрага, додека Нетанјаху во голема мера се спротивставува на неа.
Со нивна помош, Ајзенкот би можел да го замени сегашниот претседател на Кнесетот, кој доаѓа од Ликуд на Нетанјаху. Херцог рече дека парламентот „има обврска да стори сè“ за да ја истражи и разбере „катастрофата“ што се случи на 7 октомври. Тој го нагласи ова во време кога Израел продолжува да се соочува со закани од Иран и неговите сојузници.
Три опции за формирање влада
Ајзенкот има рок до 6 декември да формира влада. Тој може да побара дополнителни две недели, што би го продолжило рокот до 20 декември. Тој самиот призна дека неговиот пат до власта е „исклучително сложен“. Има три опции.
Тој би можел да формира малцинска влада со поддршка на арапските партии, да преговара за коалиција со ултраконзервативни религиозни партии или да се обиде да формира влада на национално единство со Нетанјаху. Секоја од овие опции има сериозни пречки. Ајзенкот и неговите сојузници досега избегнуваа соработка со ултраконзервативни религиозни партии и веќе објавија дека нема да влезат во владата што тој би ја предводел.
Нетанјаху ги доведува во прашање резултатите од изборите
Во меѓувреме, Нетанјаху ги доведе во прашање резултатите од изборите, изнесувајќи неосновани обвинувања за изборна измама поврзана со Арапите, кои сочинуваат една петтина од населението на Израел. Изборните службеници објавија дека истражуваат можни нерегуларности, но нагласија дека не пронашле докази за измама што би можела да влијае на конечниот исход од изборите.
Доколку Ајзенкот не успее да формира влада, претседателот Херцог веројатно ќе му го понуди мандатот на Нетанјаху. Доколку и Нетанјаху не успее да собере мнозинство, трет кандидат би можел да добие шанса. Доколку и тој не успее, Израел ќе мора повторно да оди на избори.
