Руски специјализирани подморници оваа пролет во близина на архипелагот Свалбард во Арктикот тестирале тајна технологија наменета за онеспособување подводни комуникациски кабли без лесно да се утврди кој го извршил нападот, објави Reuters повикувајќи се на двајца западни функционери. Операцијата била откриена и прекината од Велика Британија, Норвешка и САД.
Според информациите на Reuters, операцијата ја спроведувала руската Главна управа за истражување на длабоки води, позната како GUGI. Нејзини подводни пловила симулирале распоредување технологија која во случај на конфликт би можела да оштети критична инфраструктура на морското дно. Деталите за начинот на нејзино функционирање не се објавени.
Британски, норвешки и американски сили ги следеле руските пловила и ги пресретнале на море, по што тие не успеале да ја завршат вежбата и го напуштиле подрачјето. Во операцијата не бил оштетен ниту еден кабел.
Британското Министерство за одбрана уште во април објави дека во Северниот Атлантик биле следени една руска нападна подморница од класата „Акула“ и две специјализирани подморници поврзани со GUGI. Тогаш Лондон соопшти дека руската нападна подморница служела како одвлекување на вниманието, додека специјализираните пловила дејствувале во близина на критична подводна инфраструктура.
Дури сега, според Reuters, стануваат познати дополнителни детали – дека операцијата се одвивала во близина на Свалбард, дека во неа биле вклучени и САД и дека руските сили симулирале употреба на новата технологија за саботажа.
Во регионот се наоѓаат два подводни оптички кабли долги по околу 1.400 километри, кои го поврзуваат Свалбард со копнена Норвешка. Тие пренесуваат големи количини сателитски податоци од станицата SvalSat, која е дел и од мрежата на НАСА. На одредени места каблите се поставени на длабочина до 2.700 метри.
Норвешкиот министер за одбрана Торе Сандвик изјави дека заедничката операција испратила порака дека Русија не може незабележано да дејствува во регионот и дека секој обид за напад врз критичната инфраструктура ќе биде откриен. Истовремено предупреди дека никому не му е во интерес дополнително зголемување на тензиите на крајниот север.
Руското Министерство за одбрана не одговорило на барањето на Reuters за коментар. Кремљ претходно повеќепати ги отфрлаше западните обвинувања дека Москва спроведува саботажи во земјите на НАТО или дека подготвува директен конфликт со Алијансата.
Подводните кабли се едни од најчувствителните точки на современата инфраструктура бидејќи преку нив се пренесува огромен дел од меѓународниот интернет и телекомуникациски сообраќај. Поради зголемената активност околу каблите и гасоводите, НАТО во последните години значително го засили нивното следење и заштита.

