Skip to content
Додека се приближува кон својот 80-ти роденден, Доналд Трамп постојано инсистира дека е „во совршено здравје“, а Белата куќа издаде низа смирувачки изјави. Но, постојаните медицински прегледи, сликите на замор и вербалните гафови, анкета по анкета, поттикнаа прашања меѓу Американците – вклучително и републиканците – за физичката и менталната подготвеност на претседателот да ја води земјата, се вели во телевизиската анализа на белгиската национална телевизија.
Кон крајот на мај, Доналд Трамп беше подложен на уште еден обемен медицински преглед во Националниот воено-медицински центар „Волтер Рид“ во близина на Вашингтон, преглед опишан како „рутински“ од Белата куќа. По прегледот, американскиот претседател напиша на својата платформа Truth Social дека „сè поминало совршено“, опишувајќи се себеси како во одлично здравје денови пред неговиот 80-ти роденден. Но, што и да каже Доналд Трамп, тој сега е најстариот претседател на САД во историјата, а прашањето за неговото здравје покренува многу прашања во Соединетите Држави.
Официјалните медицински извештаи објавени во последните месеци укажуваат во истата насока: во октомври 2025 година, еден извештај веќе посочи „одлично здравје“ и „срцева возраст приближно 14 години помлада“ од неговата вистинска возраст, додека Белата куќа призна дека тој страдал од хронична венска инсуфициенција, честа и генерално сметана за бенигна состојба што го објаснува отокот во нозете и видливите модринки на рацете. Когнитивно, Доналд Трамп тврди дека „поминал со летни резултати“ на скрининг тест по трет пат, дури се фали и со „100% точни одговори“. И покрај оваа многу агресивна комуникација, секој медицински извештај сега е детално испитан од медиумите, експертите и јавното мислење.
Видлив замор, модринки и забавување: слики што покренуваат прашања
Неколку месеци, бројните јавни појавувања на Доналд Трамп поттикнуваа коментари: јасно видливи модринки на рацете, видлив оток на нозете, повремено тешко одење и моменти на очигледен замор или поспаност за време на церемониите и состаноците. Тој, кој во текот на целата кампања го нарекуваше и му се потсмеваше на својот ривал Џо Бајден „Поспан Џо“, сега мора да одговара за фактот дека фотографите и телевизиските снимки го прикажуваат како спие на јавни настани. Републиканскиот претседател негира дека „дремел“ за време на јавни настани, обвинувајќи ги медиумите дека го снимале како „трепка“.
Додека извршната власт ги припишува овие знаци на хронична венска инсуфициенција и редовна употреба на аспирин, лекарите што се појавуваат во телевизиските емисии истакнуваат дека овие видови симптоми, сами по себе, не дозволуваат заклучок за сериозна патологија, но дека оправдуваат внимателно набљудување кај човек од речиси осумдесет години.
Во меѓувреме, неколку извештаи го истакнаа „забавувањето“ на претседателот, наведувајќи пократки денови отколку на почетокот на неговиот мандат или пообемни патувања, иако неговите поддржувачи го истакнаа неговото вредно вежбање голф и неговиот „отпор“ на неговиот сè уште зафатен распоред.
Раководителот на федералните здравствени програми, Мехмет Оз, требаше да се појави пред новинарите во Белата куќа. Тој го пофали здравјето на претседателот и ја бранеше рутинската природа на неговите медицински прегледи за време на брифингот, каде што ја заменуваше прес-секретарката Каролин Ливит, која е на породилно отсуство. Тој увери дека претседателот „се справува многу добро“, велејќи дека „ги положува сите тестови брилијантно секој ден“ и дека „искрено сака да се осигура дека сè оди во вистинската насока“.
Ментално здравје, нов извор на загриженост
Покрај неговата физичка форма, менталното здравје на Доналд Трамп е предмет на сè поголема дискусија во американската јавна дебата. Неколку инциденти ги погодија набљудувачите: географска конфузија (како што се повторените грешки меѓу Гренланд и Исланд за време на говорот на форумот во Давос), контрадикторни изјави дадени во рок од неколку дена и особено скандалозни закани во контекст на кризата на Блискиот Исток. Овие настани ги поттикнаа официјалните лица да преземат понатамошен чекор. Повеќе од 70 демократски членови на Конгресот официјално побараа да се разгледа можноста за повикување на 25-тиот амандман на Уставот, кој дозволува претседателот да биде прогласен за неспособен за извршување на своите должности во случај на физичка или ментална неспособност. Иако оваа опција нема политички шанси за успех во оваа фаза, со оглед на рамнотежата на моќта во Конгресот, самиот факт дека за неа се дискутира јавно го илустрира нивото на вознемиреност во рамките на дел од политичката класа. И сè би можело брзо да се промени во случај на значителен пораз за републиканците на среднорочните избори овој ноември. Критички гласови се појавуваат и во конзервативниот табор, каде што некои коментатори и поранешни републикански функционери ја доведуваат во прашање „доследноста“ на ставовите на претседателот и влијанието на возраста врз неговата проценка.
Американците стануваат сè поскептични
Анкетите потврдуваат дека сомнежот се вкоренил во јавното мислење. Според анкетата на „Вашингтон пост“, „АБЦ њуз“ и „Ипсос“, цитирана од неколку американски медиуми, само 40% од Американците сè уште верувале напролет дека Доналд Трамп ја има менталната острина потребна за да служи како претседател, во споредба со 47% неколку месеци претходно. Физички, само 44% сега веруваат дека е доволно способен да владее. Друга анкета, цитирана од „ТВ5Монд“, покажува дека 60% од Американците веруваат дека Доналд Трамп станува „сè понестабилен со возраста“, вклучувајќи 30% од републиканските гласачи. Неодамна, анкета објавена од францускиот печат покажа дека 59% од испитаниците веруваат дека тој нема ментален капацитет да ја води земјата, а 55% веруваат дека нема потребна физичка состојба, и покрај смирувачките медицински извештаи.
Овие бројки потсетуваат на преседанот поставен од Џо Бајден, чија очигледна слабост на крајот поттикна повици за негово повлекување пред претседателските избори во 2024 година. Неколку аналитичари забележуваат дека споредбата сега редовно се повторува во американските медиуми: напредната возраст на двата последователни претседатели трајно го стави прашањето за здравјето во центарот на политичката дебата.
Медицинско прашање, но и политичко
Невролозите и геријатрите, особено во Соединетите Американски Држави и Канада, нагласуваат дека официјалните извештаи не споменуваат дијагностицирано когнитивно оштетување и дека нема јавно достапни клинички докази за да се поткрепи заклучокот за инвалидитет. Тие ја нагласуваат разликата помеѓу вербалните грешки или ексцеси – чести кај Доналд Трамп долго време – и специфичната медицинска дијагноза на деменција или невродегенеративно заболување. Сепак, прашањето за транспарентност останува клучно.
Неколку невладини организации и новинари бараат претседателски медицински картони кои би обезбедиле подетални информации за извршените прегледи, нивните резултати и сите функционални ограничувања, како што е практиката во другите демократии. Белата куќа, од своја страна, продолжува да инсистира дека претседателот е во „одлично физичко и ментално здравје“ и го осудува она што го нарекува чисто политички мотивиран напад.
Оваа тензија помеѓу медицинската доверливост, правото на граѓаните на информации и политичката инструментализација на возраста и здравјето не е единствена за Соединетите Американски Држави, но е особено акутна во земја каде што претседателот концентрира значителна моќ, особено во однос на воените прашања.
Додека Доналд Трамп останува во Белата куќа, неговиот медицински картон ќе биде испитуван и како политички и како медицински документ.
