Skip to content
Ципрас се врати со ЕЛАС, или на грчки „Еλληνική Αριστερή Συμπαράταξη“ (Грчка левичарска коалиција), откако поранешниот грчки премиер Алексис Ципрас во вторник вечер во Тисејо, Атина, ја претстави основачката декларација на новиот политички проект со кој се обидува повторно да ја собере распарчената левица и да се врати во центарот на грчката политика.
Новата партија доаѓа по долг период на шпекулации за политичкото враќање на Ципрас. Тој се повлече од лидерската позиција во СИРИЗА по изборниот пораз во 2023 година, а во 2025 година се откажа и од пратеничкиот мандат, со порака дека не се повлекува од политиката, туку бара нов начин на дејствување.
Името ЕЛАС веднаш стана главната политичка порака на вечерта. Формално значи „Грчка левичарска коалиција“, но во грчкиот политички контекст носи и силна симболика, бидејќи Ципрас се обидува да го претстави проектот како поширок фронт, а не како уште една мала партија што ќе ја пополнува празнината меѓу СИРИЗА, ПАСОК и незадоволните гласачи.
Во настапот, Ципрас порача дека промената нема да дојде „одозгора“, туку од општеството и од мнозинството што, според него, сè уште се надева на поинаква политика. Тој најави дека новиот проект ќе биде „повеќе од партија“ и дека ќе ја носи традицијата на грчката левица, раниот ПАСОК и првичната СИРИЗА.
Суштината на декларацијата е обид да се спои старата левичарска реторика со нова понуда за власт. Ципрас зборуваше за „нов патриотизам“, социјална правда, демократија, контрола на јавните пари, борба против олигархијата и држава што, според неговата рамка, треба да ги стави луѓето пред пазарите.
Новата партија претстави и седум обврски: достоинствен живот, силна демократија без недопирливи, праведен економски развој, социјална држава, отпорна Грција пред кризи и климатски последици, дигитална демократија и суверенитет, како и силна Грција што ги штити своите права и гради мостови.
Ципрас најостро удри врз Нова демократија и ПАСОК. Тој ги обвини дека не се само задолжени кон банките, туку и зависни од нив, а зборуваше и за „страшна криза на доверба“ во грчката политика. Во неговата рамка, Грција не е во нормалност, туку во институционално и социјално назадување, со проблеми околу прислушувањата, корупцијата, железничката трагедија во Темпи, владеењето на правото и довербата во институциите.
Економскиот дел е поставен како обид за враќање на левицата во владин формат. Ципрас претходно зборуваше дека Грција треба да се оддалечи од економски модел што премногу се потпира на недвижности и да се насочи кон попродуктивна економија, со посилен акцент на инвестиции, земјоделско производство и преработувачка индустрија.
Но враќањето на Ципрас не помина без веднаш испукана контраофанзива. Владини извори го опишаа како „непокајан и непроменет“, оценувајќи дека со името на партијата, ветувањата и остриот политички јазик сака да ја врати Грција децении наназад. Тоа покажува дека новиот проект уште од првата вечер влегува во директен судир со власта на Кирјакос Мицотакис.
Политичката тежина на ЕЛАС ќе зависи од тоа дали Ципрас навистина може да собере луѓе надвор од старата СИРИЗА и да привлече разочарани гласачи од левиот и центарлевиот простор. Неговото враќање не е само личен камбек, туку тест дали грчката левица може да излезе од внатрешните поделби и повторно да стане сериозен противник на Нова демократија.
