ЕУ попушти пред Трамп, царинската војна засега е одложена

ЕУ попушти пред Трамп за да избегне нов царински удар врз европските производи, откако Европскиот парламент и земјите членки постигнаа привремен договор за спроведување на трговскиот пакет со САД, со кој Брисел ќе ги намали или укине царините за американски производи, а Вашингтон засега ќе ги задржи тарифите за најголем дел од европскиот извоз на 15 проценти.

Договорот доаѓа под силен притисок од Доналд Трамп, кој ѝ даде рок на ЕУ до 4 јули да ги исполни преземените обврски или да се соочи со многу повисоки царини. Европската страна практично купи време и предвидливост за индустријата, особено за автомобилскиот сектор, кој веќе беше под закана од дополнително зголемување на американските тарифи.

Во сржта на пакетот е асиметричен компромис: ЕУ треба да ги отстрани царините за американски индустриски производи и да отвори повластен пристап за дел од земјоделските и морските производи од САД, додека американската страна задржува царини од 15 проценти за најголем дел од европските производи. Ова е претставено како начин да се стабилизира најголемата трговска врска во светот, вредна околу 2 трилиони долари годишно.

Но договорот не помина без отпор во Европа. Европратениците двапати го блокираа процесот, барајќи заштитни механизми ако Трамп повторно ги прекрши условите или ако американскиот увоз предизвика штета врз европските производители. Во финалниот текст се вметнати клаузули што ѝ дозволуваат на ЕУ да ги суспендира повластиците, како и временска рамка според која договорот истекува во 2029 година ако не биде обновен.

Најчувствителната точка останува челикот и алуминиумот. Брисел ќе може да реагира ако САД до крајот на годината не ги намалат тарифите над 15 проценти за дериватите од овие метали, а европските преговарачи се обидоа да вметнат осигурувач против нови еднострани потези од Вашингтон.

Засега, Европа избегна целосна трговска војна, но цената е политички незгодна: Брисел прифати отстапки за да ја смири администрацијата на Трамп, додека европските компании добиваат предвидливост, но не и рамноправна трговска позиција.