Skip to content
Стармер се повлече, „Кралот на Северот“ тргна по Даунинг стрит, а Британија повторно влегува во политички пресврт што може да ѝ донесе седми премиер за само една деценија. Енди Бурнам, поранешен градоначалник на Голем Манчестер и еден од најпопуларните лабуристички политичари, сега е главен фаворит да го наследи Кир Стармер на чело на Лабуристичката партија и британската влада.
Стармер најави повлекување откако прифатил дека повеќе не е човекот што треба да ја води партијата кон следните избори. Неговото заминување доаѓа по месеци слабеење на поддршката, внатрешен притисок во Лабуристичката партија и растечки страв дека Најџел Фараж и Reform UK можат да ја преземат политичката иницијатива.
Во тој вакуум влегува Бурнам – политичар со долг стаж во Вестминстер, но со имиџ на човек од терен, кој ја изгради својата нова политичка кариера далеку од Лондон. Токму затоа британските медиуми го нарекуваат „Кралот на Северот“, прекар што го доби како гласен застапник на северна Англија и како критичар на лондонскиот централизам.
Бурнам се врати во Парламентот по убедлива победа на дополнителните избори во Мејкерфилд. Таму освои 55 проценти од гласовите и убедливо го победи кандидатот на Reform UK, резултат што веднаш беше протолкуван како политички сигнал дека Лабуристичката партија добива нов центар на гравитација.
Неговата победа ја отвори вратата кон Вестминстер и кон Даунинг стрит. До пред неколку месеци такво сценарио изгледаше далечно, но по оставката на Стармер, Бурнам веќе не е само „регионален фаворит“ или популарен градоначалник, туку најсериозен кандидат за премиерската функција.
Бурнам има 56 години и не е нов човек во британската политика. Бил пратеник, министер во владите на Тони Блер и Гордон Браун, а двапати неуспешно се кандидирал за лидер на Лабуристичката партија – во 2010 и во 2015 година. Потоа го напушти Вестминстер и ја презеде функцијата градоначалник на Голем Манчестер, каде што изгради поинаков политички профил.
Како градоначалник, Бурнам се поврзува со враќањето на јавниот превоз под поголема локална контрола, со системот Bee Network и со политика што ја нарекува „манчестеризам“ – модел што комбинира локална власт, јавен интерес, бизнис и посилна децентрализација. Тој тврди дека она што било направено во Манчестер може да се пренесе на национално ниво.
За неговите поддржувачи, Бурнам е политичар што зборува човечки, не делува како класичен технократ и може да ја врати врската меѓу Лабуристичката партија и гласачите што се чувствуваат заборавени од Лондон. Тие веруваат дека токму неговиот стил може да го запре растот на Reform UK и да ја врати довербата во лабуристите.
Но критичарите предупредуваат дека „Кралот на Северот“ сè уште не понудил јасен национален план. Едно е да се води регион од три милиони жители, а друго е да се управува со држава од околу 70 милиони луѓе, со високи трошоци за задолжување, притисок врз јавните финансии, проблеми во здравството, миграцијата и надворешната политика.
Токму тоа ќе биде главниот тест за Бурнам. Ако стане премиер, повеќе нема да може да настапува само како глас на „заборавениот север“ против Лондон. Ќе мора да покаже дали може да биде лидер и на југот, и на истокот, и на западот – не само симбол на Манчестер, туку премиер на цела Британија.
Лабуристичката партија сега треба да го отвори процесот за избор на нов лидер. Според најавите, доколку нема сериозен противкандидат, Бурнам би можел брзо да биде потврден како наследник на Стармер. Во спротивно, партијата ќе влезе во лидерска трка што може да трае до есен.
Во секој случај, британската политика доби нова драматична сцена: Стармер заминува, лабуристите бараат спасител, Фараж бара нови избори, а „Кралот на Северот“ се приближува до вратата на Даунинг стрит број 10.
