Skip to content
Норвешка гради еден од најамбициозните патни проекти во Европа, подморскиот тунел „Рогфаст“, кој треба да стане најдолгиот и најдлабокиот подморски патен тунел во светот.
Станува збор за тунел долг 26,7 до 27 километри, што се пробива меѓу Рандаберг и Бокн во округот Ругаланд, на длабочина до 392 метри под морското ниво. Проектот е дел од пошироката идеја за „ферибесплатен“ Е39 долж западниот брег на Норвешка.
Во популарните објави најчесто се нагласува дека со овој тунел патувањето ќе се скрати од 21 на 10 часа, но тоа бара појаснување. Таквото намалување не се однесува само на „Рогфаст“, туку на поширокиот проект за модернизација на крајбрежната рута Е39 меѓу Кристијансанд и Трондхајм, која денес вклучува повеќе фериботски премини. За самиот „Рогфаст“, норвешката патна администрација наведува поконкретен локален ефект: патувањето меѓу Ставангер и Берген ќе се скрати за околу 40 минути, со побезбеден и поефикасен сообраќај.
Тунелот е важен затоа што норвешкиот западен брег со децении е диктиран од фјордовите, фериботите и временските услови. Рутата Е39 е една од клучните сообраќајни артерии во земјата, но патувањето по неа е бавно, прекинувано и зависно од море и ветер. Со „Рогфаст“, Норвешка се обидува да ја смени таа логика: да добие постабилна копнена врска, подобра логистика за стопанството и посилно поврзување на пазарот на труд по западниот брег.
Проектот не е само долг, туку и инженерски исклучително сложен. Во внатрешноста ќе има две цевки, а кај Квицој се гради и сложен подземен јазол со кружни текови и рампи. Норвешката патна администрација наведува дека токму делот кај Квицој е најголемиот и најкомплицираниот договор во рамки на проектот, а работите таму веќе се во тек. Во февруари годинава беше објавено и пробивање на првата вентилациска шахта на Квицој.
Иако проектот со години се претставува како тунел што „наскоро“ ќе биде готов, официјалните рокови денес кажуваат нешто друго. Според норвешката патна администрација, очекуваното отворање е во 2033 година. Тоа значи дека не станува збор за инфраструктура што ќе биде пуштена во употреба за една или две сезони, туку за долгорочен државен проект што веќе помина низ застои, нови тендери и корекции на трошоците.
Цената, исто така, е огромна. Официјалната страница на проектот наведува вкупна вредност од 20,60 милијарди норвешки круни во цени од 2020 година, додека дел од подоцнежните медиумски и стручни извештаи посочуваат и повисоки проценки зависно од фазите, договорите и инфлациските корекции. Тоа уште еднаш покажува дека „Рогфаст“ не е само спектакуларна вест за тунел под морето, туку државна инвестиција што треба да го менува начинот на кој Норвешка се движи, тргува и го организира својот западен брег.