Skip to content
На 20 мај 2026 година, Македонија го одбележува Денот на пожарникарите во година во која се навршуваат 190 години од формирањето на првиот противпожарен одред во Битола, во 1836 година. Тоа е ден за почит кон луѓето што први влегуваат таму од каде што сите други излегуваат, но и ден за јасно прашање до институциите: дали храброста на пожарникарите конечно ќе добие доволно луѓе, опрема, возила и услови за работа.
Во оваа професија нема големи зборови пред сирената. Има чизми, шлем, црево, возило што мора да тргне веднаш, рака што ја отвора вратата, поглед што проценува дали чадот ќе се спушти, дали огнот ќе се прошири, дали некој е останат внатре. Македонскиот пожарникар не е таму само кога гори дом. Тој е таму и при сообраќајни несреќи, експлозии, технички интервенции, поплави, невреме и секоја друга опасност во која нечиј живот или имот е доведен во прашање. Официјалниот опис на Противпожарната бригада на Град Скопје ги опфаќа токму тие задачи: гаснење пожари, спасување животи, заштита на имот, техничка помош при незгоди и дејствување при несреќи и непогоди.
ОД БИТОЛА ПОЧНУВА ПРИКАЗНАТА
Битола не е само историска забелешка во македонското пожарникарство. Таа е почетокот на организираната противпожарна заштита во земјата. На 20 мај 2026 година, пожарникарите од Територијалната противпожарна единица во Битола го одбележаа Денот на македонските пожарникари, а на свеченоста пред зградата на единицата беше положено свежо цвеќе на спомен-плочата. На настанот присуствуваа претставници на Битола, Новаци и Могила, бидејќи битолската единица е надлежна и за овие две општини.
Битолската противпожарна единица е најстарата во Македонија и една од најстарите на Балканот. Денес, нејзината приказна не е само приказна за минатото, туку и за потребата традицијата да биде поддржана со современи услови. Во Битола привршуваат работите на новата противпожарна зграда во некогашната касарна, изградена со средства од Општина Битола, а нејзиното опремување треба да биде обезбедено со поддршка од Министерството за одбрана на САД.
СКОПЈЕ ГО ОДБЕЛЕЖА ДЕНОТ СО ВЕЖБА,НО И СО ПОРАКА ЗА МОДЕРНИЗАЦИЈА
Во Скопје, Денот на пожарникарите беше одбележан во Автокоманда со показна вежба на Територијалната противпожарна бригада на Град Скопје. На настанот присуствуваше градоначалникот Орце Ѓорѓиевски, кој ја истакна потребата од модернизација на бригадата и подобрување на условите за работа. Беше посочено и дека е готов спортскиот комплекс во дворот на Противпожарната бригада, како дел од подготовката и кондицијата што се неопходни за оваа професија.
Одбележувањето во главниот град не беше само церемонија. Тоа ја отвори и поголемата тема: пожарникарите не можат да зависат само од лична храброст. Во Скопје, каде ризикот е секојдневен поради густината на населението, сообраќајот, индустриските зони, старите објекти и урбаните тесни грла, секоја минута е важна. Кога гори стан, автомобил, фабрика, депонија или објект во густо населена зона, граѓаните не бројат протоколи, туку чекаат помош што мора да стигне веднаш.
ПРИЛЕП ЈА ПОКАЖА СЛУЖБАТА ПРЕД ГРАЃАНИТЕ
Во Прилеп, Денот на пожарникарите беше одбележан со презентација на дел од противпожарната опрема и показна вежба на ТППЕ Прилеп на плоштадот „Методија Андонов – Ченто“. Граѓаните имаа можност одблиску да се запознаат со возилата, опремата и подготвеноста на прилепските пожарникари, а настанот беше најавен за 20 мај 2026 година, од 10 до 11 часот.
Истиот ден, во Прилеп беше одржан пригоден настан на кој градоначалникот Дејан Проданоски им оддаде признание на пожарникарите за нивната посветеност и професионалност. Од локалната самоуправа беше најавена поддршка преку подобри услови за работа, современа опрема и зајакнување на капацитетите на службата, а пред летниот период беше упатен и апел за одговорно однесување за превенција од пожари.
СИСТЕМОТ Е ВИСТИНСКИОТ ТЕСТ
Најважниот дел од 20 мај 2026 година не е само во свеченостите, туку во она што го отвори ЗЕЛС еден ден претходно. Управниот одбор на ЗЕЛС на 19 мај 2026 година расправаше за предизвиците во противпожарната заштита со кои се соочуваат општините. Во дискусијата биле опфатени состојбите со противпожарните единици, механизацијата, бројот на пожарникари, распределбата на средствата и проблемот со платите.
ЗЕЛС посочи дека поради недостиг на методологија за утврдување на платите постои голема разлика во платите на пожарникарите по општините. Иако вкупната наменска дотација за противпожарна заштита за 2026 година изнесува една милијарда денари, распределбата, според ЗЕЛС, е несразмерна и не ги задоволува потребите за доследно работење на службата.
Дополнително, градоначалниците изразиле загриженост за недостигот на механизација и опрема, особено пред периодот на можни шумски пожари. Биле разгледани предлози за дополнителни возила, поправка на постојните и јакнење на волонтерството. Договорено е и формирање Кризен штаб на ЗЕЛС за координација по региони, во кој влегуваат градоначалниците на Град Скопје, Охрид, Прилеп, Тетово, Штип, Битола и Дебар.
Токму тука е суштината на овој ден. Пожарникарите треба да се слават, но не како луѓе од кои се очекува со лична храброст да го покријат секој институционален пропуст. Ним не им треба само честитка на 20 мај. Им треба систем што ќе ги памети и на 21 мај, и во јули кога почнуваат шумските пожари, и во декември кога горат оџаци, и во секој час кога сирената ја прекинува смената.
Тие заслужуваат исправни возила, доволен број колеги, современа заштитна опрема, јасна командна структура, редовни обуки, достоинствени плати и институционална грижа. Заслужуваат држава што ќе разбере дека пожарникарството не е трошок, туку јавна безбедност. Не е протокол, туку живот.
Во оваа професија има нешто длабоко човечко. Пожарникарот не прашува чиј е домот, кој живее зад вратата, кој ја направил грешката, кој запалил стрниште, кој оставил неисчистен оџак или кој не ја одржувал инсталацијата. Кога стигнува на место, првата задача е животот. Потоа имотот. Потоа сè друго.
Затоа 20 мај 2026 година не треба да остане само ден на аплауз. Треба да биде ден на обврска. Пожарникарите се хероите што не бараат аплауз, туку систем што ќе стои зад нив. А ако тие секој ден се подготвени да влезат во оган за нас, институциите мора секој ден да бидат подготвени да застанат зад нив
