Skip to content
Пубертетот е природен процес во кој детското тело постепено се развива во тело на возрасен човек. Во овој период се случуваат бројни физички, хормонални и емоционални промени, а нивниот тек може да биде различен кај секое дете. Лекарите најчесто го следат развојот преку т.н. Танерови фази, систем што ги опишува петте стадиуми на пубертетот кај девојчињата и момчињата.
Првата фаза е претпубертетскиот период, кога сè уште нема видливи знаци на полово созревање. Со почетокот на втората фаза започнуваат првите промени. Кај девојчињата најчесто прво се забележува развој на градите, додека кај момчињата се зголемуваат тестисите. Во овој период почнуваат да растат и првите влакна во интимната регија, а се забрзува и растот на телото.
Во третата и четвртата фаза промените стануваат поизразени. Кај девојчињата продолжува развојот на градите, се појавува првата менструација, а телото добива поженствена форма. Кај момчињата доаѓа до раст на половиот орган, продлабочување на гласот, зголемување на мускулната маса и појава на влакна на лицето и телото. Во овие фази најинтензивно се зголемува и висината.
Петтата, последна фаза означува завршување на пубертетот. Секундарните полови карактеристики се целосно развиени, а телото го достигнува својот зрел изглед. Иако физичкиот развој најчесто е завршен, кај некои млади лица растот може да продолжи уште неколку години.
Експертите нагласуваат дека возраста на која започнува пубертетот може да варира. Кај девојчињата најчесто започнува меѓу осмата и тринаесеттата година, а кај момчињата меѓу деветтата и четиринаесеттата година. Ако знаците на пубертет се појават значително порано или подоцна од очекуваното, потребна е консултација со педијатар или детски ендокринолог.
Покрај физичките промени, пубертетот носи и значајни емоционални и психолошки промени. Хормоналните промени можат да влијаат врз расположението, самодовербата и односите со врсниците и семејството, па затоа поддршката од родителите и отворената комуникација имаат важна улога во овој период од развојот.
