Рама вели дека ЕУ мора да седне да зборува со Русија

Албанскиот премиер Еди Рама оцени дека Европа прави „голема стратешка грешка“ со тоа што ги прекинала директните канали со Русија и предупреди дека Европската Унија ризикува да остане на маргините ако не учествува поактивно во евентуалните разговори за крај на војната во Украина. Изјавата ја даде во интервју на маргините на Делфискиот економски форум во Грција, каде порача дека Европа „секогаш, секогаш, секогаш“ треба да разговара со сите.

Рама не зборува за прекин на европската поддршка за Украина, туку за тоа дека политиката на целосно затворени канали со Москва ја слабее европската улога во момент кога исходот од војната и можните мировни формати сè повеќе се отвораат како геополитичко прашање. Според пренесените делови од интервјуто, неговата теза е дека Русија нема да исчезне без разлика како ќе заврши војната и дека Европа не смее да си дозволи да остане без сопствен дипломатски пристап.

Изјавата на Рама доаѓа во чувствителен момент, кога и во самата Европа веќе постои јасна дебата дали директниот разговор со Москва треба повторно да се отвори. Италијанската премиерка Џорџа Мелони уште во јануари порача дека Европа треба да разговара со Русија и дури предложи Европската Унија да има специјален пратеник за таков ангажман, додека „Ле Монд“ во февруари објави дека дел од европските лидери сериозно размислуваат за обновување на директните контакти со Владимир Путин.

Токму затоа изјавата на Рама не е изолиран балкански коментар, туку дел од поширока европска нервоза околу тоа кој ќе го има последниот збор ако некогаш почнат сериозни мировни разговори. Во дел од европските престолнини расте стравот дека без сопствен канал кон Москва, Унијата може да остане набљудувач во процес што директно ја засега нејзината безбедност. Во други центри, пак, постои силен отпор кон таков пристап, со аргумент дека прераното отворање разговори со Кремљ може да ја ослаби Украина и да ја поткопа европската цврстина.

За Рама, ова е и политички ризична изјава, затоа што доаѓа од лидер кој со години настапува како јасно проевропски глас на Балканот. Токму поради тоа неговата порака привлекува внимание: не затоа што доаѓа од политичар близок до Москва, туку затоа што доаѓа од премиер кој зборува од позиција на европска интеграција и предупредува дека ЕУ може сама да си ја намали сопствената тежина.

Во суштина, Рама ја отвори дилемата што Европа сè потешко ја избегнува: дали континентот може да остане принципиелен кон Русија, а во исто време да не остане без политичко влијание врз крајот на војната. Неговиот одговор е јасен — без разговор, Европа ризикува да остане надвор од масата на која ќе се решаваат прашања што директно ја допираат. А токму тоа ја прави неговата изјава повеќе од дневна вест: таа е сигнал дека расправата за Русија веќе не е само меѓу јастребите и помирувачите, туку и меѓу оние што стравуваат дека ЕУ полека се оттурнува самата од себе.