Skip to content
Владата најави намалување на дизелот до 6,5 денари за литар, но домашното поевтинување доаѓа во момент кога цената на нафтата на светските берзи останува непредвидлива и силно зависна од развојот на кризата околу Иран, Ормутскиот Теснец и очекувањата за нов договор што би го стабилизирал снабдувањето.
Премиерот Христијан Мицкоски најави дека Владата ќе го врати ДДВ-то за бензините на 18 проценти, но истовремено ќе ги намали акцизите, со што, според неговата најава, дизелот треба да поевтини до 6,5 денари. Кај бензините се најавува намалување на акцизата за 2 денари, што треба да го ублажи ефектот од враќањето на повисоката стапка на ДДВ.
Домашната цена на горивата, сепак, не зависи само од даночните одлуки на Владата. Таа се движи и според берзанските цени на нафтата, курсот на доларот и методологијата на Регулаторната комисија за енергетика. Затоа најавеното поевтинување може да донесе краткорочно олеснување, но не и целосна заштита ако глобалниот пазар повторно тргне нагоре.
На светските берзи, нафтата во мај забележа остар пад. Брент нафтата се спушти на околу 92 долари за барел, додека американската WTI се движеше околу 87 долари. Тоа е големо месечно намалување, поттикнато од очекувањата дека САД и Иран би можеле да постигнат договор што би го олеснил транспортот низ Ормутскиот Теснец.
Но, токму тука е ризикот. Пазарите во моментов реагираат на надеж, не на целосно затворен договор. Ако преговорите пропаднат или ако повторно се зголеми тензијата во регионот, цената на нафтата може брзо да се врати нагоре, а тоа би го ограничило ефектот од домашните мерки.
Ормутскиот Теснец е една од најважните енергетски точки во светот. Секое нарушување на пловидбата таму директно влијае врз цената на суровата нафта, транспортните трошоци и очекувањата на трговците. Затоа и македонските цени, иако се регулираат дома, не можат да бидат одвоени од тоа што се случува на Блискиот Исток.
Најавата на Владата затоа има две лица. За граѓаните и превозниците, поевтинувањето на дизелот би значело директно олеснување во период на високи трошоци. За буџетот, пак, намалените акцизи значат помал приход, кој треба да се балансира со враќањето на ДДВ-то кај бензините.
Во наредните денови клучно ќе биде што точно ќе одлучи Владата, како ќе пресече Регулаторната комисија и дали берзите ќе продолжат да ја туркаат нафтата надолу. Доколку светската цена остане ниска, граѓаните може да почувствуваат реално олеснување. Ако нафтата повторно поскапи, домашното намалување може брзо да се стопи.
