Skip to content
ВЛЕН стана една партија со двајца копретседатели, Изет Меџити и Билал Касами, но наместо слика на политичко обединување, ДУИ ја претстави новата структура како „брод што тоне“ со двајца кормилари, отворајќи нова остра пресметка во албанскиот политички блок по конгресот на кој владејачката коалиција се трансформира во единствен политички субјект.
Новата партија ВРЕДИ, според најавите и објавените информации за конгресот, треба да функционира со модел на заедничко раководење. Меџити и Касами ќе бидат копретседатели со еднакви надлежности, а одлуките треба да се носат консензуално во потесното раководство, без право на индивидуално вето. Функцијата генерален секретар е најавена за Беким Сали, додека новата структура треба да ја одрази рамнотежата меѓу субјектите што досега ја сочинуваа коалицијата.
За ВЛЕН, ова е обид да се покаже дека албанската опозициска сцена од минатото станала владејачка, организирана и стабилна политичка сила. Пораката од нивниот табор е дека завршува периодот на фрагментации, уцени и задкулисни договори, и дека новиот субјект ќе настапува со едно име, една насока и заедничка мисија.
Но ДУИ го чита истиот настан сосема поинаку. Од партијата на Али Ахмети оценија дека изборот на двајца лидери не е доказ за единство, туку признание дека во ВЛЕН владеат недоверба, поделби и пазарење меѓу ега. Според нивната реакција, новиот модел не е обединување, туку обид неколку политички субјекти да се сокријат зад едно име за да го преживеат сопствениот политички притисок.
Критиката на ДУИ оди подалеку од организацискиот модел. Партијата обвинува дека ВЛЕН, иако е речиси две години дел од власта, не ги исполнил клучните ветувања со кои настапуваше пред гласачите. Меѓу нив ги наведува уставните измени, децентрализацијата, локалната инфраструктура во средини со албанско мнозинство, најавуваната албанска академија, идејата за „албанска банка“, затворањето на обложувалниците и казината, како и прашањата поврзани со Охридскиот договор и албанскиот јазик.
Токму тука политичката пресметка станува поширока од прашањето кој ќе ја води новата партија. ДУИ се обидува да го прикаже ВЛЕН како владејачки проект без резултати, додека ВЛЕН се обидува да ја претстави ДУИ како стара структура што не знае да живее во опозиција. Во таа меѓусебна војна, обединувањето на ВЛЕН станува и тест дали новата партија ќе произведе политика или само нова форма за старите коалициски компромиси.
Најслабата точка на моделот со двајца копретседатели ќе биде токму практиката. Ако одлуките се носат брзо и јасно, ВЛЕН ќе може да тврди дека нашол начин да ги обедини различните центри на моќ. Ако, пак, секоја поголема одлука се претвори во внатрешно преговарање, ДУИ ќе добие аргумент дека „двата капетани“ не носат стабилност, туку постојан ризик од блокада.
Овој судир се случува во чувствителен момент. Албанскиот политички блок првпат по долго време е во ситуација во која ДУИ не е дел од централната власт, а ВЛЕН треба да докаже дека не е само изборна коалиција против Ахмети, туку функционална партија со сопствена програма, дисциплина и резултати. Затоа конгресот не е крај на обединувањето, туку почеток на многу потешкиот дел: управување со амбициите, функциите и очекувањата на гласачите.
За ДУИ, нападот кон ВЛЕН е обид да се врати иницијативата во опозицискиот простор и да се покаже дека новата владејачка структура веќе пука однатре. За ВЛЕН, пак, најголемиот предизвик е да покаже дека критиките не се точни и дека заедничкото раководство не е симбол на слабост, туку механизам за внатрешна рамнотежа.
Засега, јасно е само дека албанската политичка сцена влезе во нова фаза. ВЛЕН формално се обедини, ДУИ веднаш ја нападна новата конструкција, а граѓаните ќе ја мерат разликата не според бројот на претседатели, туку според тоа дали ветувањата ќе се претворат во резултати или во уште една партиска борба за фотелји.