Бугарија се разбуди во еврозоната

Од денеска еврото е официјална валута на Бугарија. Оваа земја стана 21-ва членка на еврозоната. Ова е стратешки чекор кон поблиска економска интеграција, стабилност и развој за оваа земја во рамките на Европската Унија (ЕУ).

Овој историски момент е достигнат откако на 25 февруари 2025 година, Бугарија побара вонредни извештаи за конвергенција од Европската комисија (ЕК) и Европската централна банка (ЕЦБ) за воведување на единствената европска валута, а на 4 јуни стана јасно дека ги исполнува номиналните критериуми – за стабилноста на јавните финансии, за долгорочните каматни стапки, за стабилноста на цените и за девизните курсеви.

Конечната одлука за пристапување кон еврозоната од 1 јануари 2026 година беше донесена на 8 јули 2025 година, кога Бугарија го доби историското „да“ од Советот на ЕУ за економски и финансиски прашања (ЕКОФИН) и Европскиот парламент (ЕП).

Со ова, Бугарија ја исполнува својата обврска според Договорот за пристапување во ЕУ, потпишан на 25 април 2005 година и стапи во сила со официјалното членство на земјата во ЕУ на 1 јануари 2007 година. На 1 октомври 2020 година, Бугарија се приклучи и на Банкарската унија.

Девизниот курс од 1 евро = 1,95583 лева е фиксен и задолжителен за сите државни институции, банки, трговци и граѓани. Нема опасност левот да ја изгуби својата вредност, бидејќи фиксниот девизен курс обезбедува конверзијата да биде иста за сите.

Во текот на целиот месец јануари, плаќањата во готово може да се вршат и во евра и во левови. Кусурот се враќа само во евра, освен во случај на недостаток на средства, но не може да биде во двете валути истовремено.

На 1 јануари 2026 година, сите сметки – тековни, депозитни, штедни и други сметки во локалните банки – ќе бидат конвертирани во евра еднократно, автоматски и бесплатно.

Од 1 февруари 2026 година, сите плаќања ќе се вршат само во евра, но размената на левови ќе продолжи и по овој датум.

До 30 јуни 2026 година, сите банки во земјата, како и поштите во населбите без банкарски филијали, ќе менуваат левови бесплатно по фиксен курс од 1 евро = 1,95583 лева. Поштите имаат дневен лимит од 1.000 лева по лице за размена без претходно барање, а за износи помеѓу 1.000 и 10.000 лева, потребно е барање, кое ќе биде обработено во неколку работни дена.

За банкарските клиенти, голем дел од процесот е автоматски. Сите сметки, депозити и кредити во левови ќе бидат конвертирани во евра на 1 јануари 2026 година, без потреба од апликации, нови договори или надоместоци. Броевите на сметките (IBAN) остануваат исти, а сите подигнувања и плаќања со картички се вршат само во евра од денот на воведувањето на новата валута.

Зошто прифаќањето на еврото е значајно

Еврото е втората најшироко користена валута во светот и е гарант за стабилност.

Заедничката валута носи голем број придобивки за граѓаните и бизнисите – стабилни цени и ниска инфлација, пониски трошоци за трансфери и размена, поголема предвидливост за инвеститорите, полесно патување и купување.

Банкнотите во евра имаат апоени од 5, 10, 20, 50, 100, 200 и 500 евра и секоја од нив е во различна боја. Тие се изработени на специјална памучна хартија, која на допир се разликува од обичната хартија за копирање – хартијата е дебела и издржлива. Банкнотите се заштитени со релјеф, воден печат и холограм.

Бугарските евро монети ќе бидат дистрибуирани заедно со оние од другите земји од еврозоната на пазар од над 350 милиони луѓе. Монетите се од 1, 2, 5, 10, 20 и 50 евро центи. 1 и 2 евра. Евро монетите имаат заедничка и национална страна во дизајнот на секоја земја-членка на еврозоната. На задната страна на бугарските евро монети се прикажани Пајсиј Хилендарски, Свети Јован Рилски и Мадарскиот коњаник. На центите со Мадарскиот коњаник пишува „стотинки“.

Од 1 јануари 2026 година, со усвојувањето на еврото како официјална валута, Бугарија ќе премине и на нов европски стандард за прикажување на девизните курсеви во менувачниците и финансиските институции. Досега, валутните одбори во Бугарија го прикажуваа курсот според логиката „1 странски и валута = колку лева чини“. Од 1 јануари 2026 година, логиката станува „1 евро = колку единици странска валута примам“.

Периодот на задолжително двојно означување на цените на стоките и услугите во евра и лева, кој започна на 8 август 2025 година, ќе заврши на 8 август 2026 година.