Skip to content
Истрагата за Џером Пауел, претседателот на Федералните резерви, се претвори во нова точка на судир меѓу Белата куќа и централната банка, откако самиот Пауел соопшти дека Министерството за правда (DOJ) му доставило поротни (grand jury) судски налози и се заканува со можен кривичен акт поврзан со неговото сведочење пред Сенатската комисија за банкарство во јуни 2025 година.
Пауел наведува дека сведочењето се однесувало, меѓу другото, на повеќегодишен проект за реновирање на историските објекти на ФЕД во Вашингтон, но дека заканата со кривични постапки треба да се чита како „претекст“ во поширока кампања на администрацијата за притисок врз монетарната политика. Тој експлицитно тврди дека целта не е надзорната улога на Конгресот, туку обид да се влијае врз каматните стапки и одлуките на централната банка.
Претседателот Доналд Трамп, во изјава за американски медиум, негираше дека има сознанија или улога во потегот на DOJ, велејќи „не знам ништо за тоа“, но истовремено го нападна Пауел за неговото работење и за управувањето со проектот за објектите на ФЕД. Во јавниот наратив што се гради од двете страни, истрагата добива двојна функција: за ФЕД е симбол на политичко мешање во независна институција, а за дел од администрацијата — прашање на одговорност за трошоци и усогласеност со изјавите дадени пред Конгрес.
Клучен детал е што, според извештаи, истрагата се врзува за тврдења за значителни пречекорувања на трошоците за реновирањето на комплексот на ФЕД, проект што се споменува како околу 2,5 милијарди долари, и за тоа дали сведочењето било целосно усогласено со плановите и интерните документи. Во истата линија, економскиот советник на Белата куќа, Кевин Хасет, изјави дека не бил вклучен во разговори со Министерството за правда и дека не знае дали Трамп го одобрил потегот, но во јавни настапи даде поддршка на истрагата и ја нагласи тезата за „драматични“ пречекорувања и потенцијални несогласувања со сведочењето.
Институционалната тежина на случајот излезе надвор од правната рамка и влезе во пазарната психологија. Според Ројтерс, објавата за заканата со обвинение беше проследена со реакции на финансиските пазари и со јавни осуди од поранешни претседатели на ФЕД и од дел од републиканските сенатори, кои предупредија дека ерозијата на независноста на централната банка може да има директни последици врз инфлацијата, долгорочните камати и довербата во институциите.
Во меѓувреме, Министерството за правда официјално не коментира конкретни предмети, но преку портпарол пренесе дека јавните обвинители се насочени кон приоритетно истражување на можни злоупотреби на јавни средства — формулација што остава широк простор и за правна интерпретација и за политичка употреба.
Следните денови ќе покажат дали случајот ќе остане на ниво на притисок и симболика или ќе премине во отворен институционален конфликт што го редефинира односот меѓу извршната власт и највлијателната централна банка во светот.