Skip to content
Промената на власта во Србија не ги менува обврските на земјата во процесот на нормализирање на односите со Косово.
Ова го изјави портпарол на Европската Унија по убедливата победа на опозицијата поддржана од студентите на предвремените парламентарни избори на 25 октомври.
Брисел нагласува дека во оваа фаза би било прерано да се шпекулира за можни промени во преговарачката позиција на Србија и нивното влијание врз дијалогот со Приштина.
ЕУ очекува Белград да продолжи со конструктивното учество во преговорите, да ги почитува веќе преземените обврски и да придонесе за напредокот кон нормализирање на односите.
„Дијалогот олеснет од ЕУ не зависи од поединечни политички лидери. Сите постојни обврски остануваат во сила, вклучително и оние што произлегуваат од Патоказот за нормализирање на односите од 2023 година и анексот за негово спроведување, познат како Охридски договор“, додаде портпаролот.
Што предвидуваат договорите Белград-Приштина
Дијалогот за нормализација на односите меѓу Србија и Косово започна во март 2011 година.
Меѓу најважните постигнати договори е Бриселскиот договор од април 2013 година, кој за прв пат ги постави принципите за нормализација на односите меѓу Белград и Приштина, вклучително и воспоставувањето на Заедница на општини со српско мнозинство во Косово.
Друг клучен документ е Договорот за патот кон нормализација на односите, постигнат во Брисел во февруари 2023 година, заедно со анексот за негово спроведување, договорен во Охрид во март истата година.
Тој предвидува воспоставување добрососедски односи, меѓусебно признавање на документи и национални симболи, одбивање на Србија да се спротивстави на членството на Косово во меѓународни организации и обезбедување соодветно ниво на самоуправа за српската заедница во Косово.
Договорот, исто така, предвидува спроведување на сите договори постигнати во претходните фази од дијалогот.
Нападот во Банска го блокира политичкиот дијалог
Лидерите на Србија и Косово последен пат се сретнаа во рамките на политичкиот дијалог на високо ниво на 14 септември 2023 година.
Десет дена подоцна, на 24 септември, вооружен напад во селото Банска во северно Косово дополнително ги заострија веќе напнатите односи.
Група од околу 30 вооружени косовски Срби, предводени од Милан Радојчиќ, тогашен заменик-претседател на партијата Српска листа, го убија косовскиот полицаец Африм Буњаку.
По нападот, вооружените лица се барикадираа во манастирот Банска. Во престрелката што следеше со косовската полиција, тројца од напаѓачите беа убиени.
Тогашниот висок претставник на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Жозеп Борел, го опиша нападот како терористички чин, а Европската унија постојано повикуваше на апсење на сите одговорни, вклучувајќи го и Милан Радојчиќ.
Косовскиот премиер Албин Курти постави услов за продолжување на политичкиот дијалог на високо ниво Србија да го екстрадира Радојчиќ, кој ја презеде одговорноста за вооружениот напад во Банска.
Досега, Студентската листа, која победи на изборите во Србија, не презентираше јасен став ниту за нападот во Банска, ниту за улогата на Милан Радојчиќ.
