Бил Гејтс предупредува: Милијарди се во прашање, имаме само 5 години да го спасиме човештвото!

Бил Гејтс предупредува дека светот се движи наназад и дека смртните случаи на деца под петгодишна возраст се зголемиле во последните години поради намалувањето на меѓународната помош. Тој истакнува дека следните пет години би можеле да бидат клучни за враќање на напредокот и спасување животи со иновации и филантропија.

Минатата година не помина како што очекуваше Бил Гејтс. И покрај тоа што вложува милијарди во здравствена заштита, образование и климатски иницијативи, коосновачот на Мајкрософт гледаше како буџетите за помош се намалуваат, намалувајќи ја поддршката за некои од најсиромашните популации во светот. Гејтс предупреди дека овие мерки за штедење би можеле да имаат смртоносни последици, особено за децата под петгодишна возраст.

Во своето годишно писмо, Гејтс остана претпазливо оптимистички, но искрен, велејќи: „Верувам дека светот ќе продолжи да напредува, но потешко е да се види тој напредок денес отколку што беше во минатите години“. Тој истакна дека напредокот постигнат во текот на изминатите 25 години во намалувањето на смртноста кај децата е застојан во 2025 година, истакнувајќи ја човечката цена од намалувањето на меѓународната поддршка.

Зголемувањето на смртноста кај децата е причина за загриженост

Гејтс, особено предупреди на загрижувачкиот пораст на смртноста кај децата под пет години, кој се искачи од 4,6 милиони во 2024 година на 4,8 милиони во 2025 година. Ова е прво зголемување на смртноста кај децата во овој век и укажува на кршливоста на тешко постигнатиот глобален напредок. Според Гејтс, намалената помош од богатите земји одигра значајна улога во овој пад.

Понатамошното моделирање од извештајот „Голкиперс“ на Фондацијата Гејтс покажува дека ако помошта за развој за здравство се намали за 20% од нивоата во 2024 година, дополнителни 12,5 милиони деца би можеле да умрат до 2045 година. Овие проекции, засновани на податоци од Институтот за здравствени метрики и евалуација, ги илустрираат долгорочните последици од намалената меѓународна поддршка.

Оптимизам и покрај предизвиците

И покрај овие проблеми, Гејтс сè уште гледа причина за надеж, особено во потенцијалот на вештачката интелигенција да ги забрза иновациите. „Пријателите и колегите често ме прашуваат како останувам оптимист во ера на толку многу предизвици и поларизација“, напиша тој. „Мојот одговор е овој: Останувам оптимист додека гледам што може да донесе иновацијата забрзана од вештачката интелигенција.“

Сепак, Гејтс додава предупредувачка забелешка, дека ‘оптимизмот има временско ограничување’. Тој предвидува дека следните пет години ќе бидат критични за зголемување на алатките што спасуваат животи и враќање на изгубениот напредок. Иако не верува дека човештвото ќе се лизне во „мрачниот век“, тој нагласува дека следната половина деценија ќе бара извонредни напори и соработка.

Филантропски потфат од 200 милијарди долари

Во 2025 година, Гејтс објави историска донација од 200 милијарди долари на неговата фондација, комбинирајќи го постојниот фонд со проектираниот раст. Овие средства треба да се потрошат во текот на следните 20 години, што претставува една од најголемите филантропски донации во модерната историја. Гејтс ја искажуваше оваа намера со години, уште од 2010 година кога ја започна иницијативата „Giving Pledge“ заедно со Мелинда Френч Гејтс и Ворен Бафет.

Овој смел потег ја истакнува важноста на приватната филантропија во пополнувањето на празнините оставени од владините мерки за штедење. Гејтс се надева дека и други богати поединци ќе го следат неговиот пример, давајќи поддршка на глобалните и домашните потреби. Зголемувањето на бројот на милијардери, од 2.565 во 2023 година на 2.769 во 2024 година, го илустрира потенцијалниот обем на оваа приватна помош.

Итноста од враќање на глобалната помош

Гејтс нагласува дека намалувањата на помошта нема да бидат брзо поништени. Дури и во најдарежливите земји, меѓународната помош историски изнесувала помалку од 1% од БДП. Сепак, враќањето барем на дел од оваа помош е клучно за спречување на понатамошни назадувања во здравството и развојот.

Неговата порака е јасна: следната деценија ќе биде клучна. Со фокусирани иновации, одржлива филантропија и обновена меѓународна соработка, Гејтс верува дека светот може да го надомести изгубеното време и да постигне невиден напредок. Времето истекува, а влоговите не можат да бидат поголеми.