Skip to content
Вештак од Словенија, докторката Маја Равник од Медицинскиот факултет во Марибор, денеска во Основниот кривичен суд во Скопје сведочеше дека кај дел од пациентите на Клиниката за радиотерапија и онкологија биле забележани сериозни отстапувања од протоколите и несоодветни терапии, во рамки на судскиот предмет „Онкологија“ во кој поранешниот директор Нино Васев и двајца онколози се обвинети за несовесно лекување.
Според сведочењето, вештачењето е изработено врз основа на анализа на медицинска документација за повеќе пациенти, при што Равник посочила примери каде биле заведени повеќе дијагнози и истовремено се лекувале различни карциноми без јасна потврда кој процес е активен. Таа нагласила дека во онкологијата е клучно да се потврди активната болест, меѓу другото и со нов материјал од биопсија на метастази, за да се утврди дали станува збор за повторување на примарниот карцином или за друг тип, како и да се проверат евентуални промени на молекуларно ниво што влијаат врз изборот на терапија.
Во дел од случаите, според нејзините наоди, била воведувана имунотерапија без претходни молекуларни анализи, што, како што оценила, е несоодветно и може да води кон прогресија на болеста. Во судницата биле наведени и примери каде пациенти примале лекови без индикација за конкретниот тип карцином, како и случаи на аплицирање хемотерапија во крајна фаза на болеста, наместо пристап насочен кон палијативна и симптоматска нега. Во дел од извештаите се споменува и оценка дека одредени терапии биле давани „про форма“, без јасна медицинска оправданост, како и чести промени на терапија без доволно образложение во документацијата.
Равник, исто така, потенцирала дека точната и целосна медицинска евиденција е прашање на безбедност за пациентот, а во материјалите што ги разгледувала се забележувале наоди во кои се наведува дека пациентот прима лек, но нема доволно белешки за клиничката состојба, потешкотиите и следењето. Во дел од медиумските извештаи се наведува и дека во прегледаната документација ретко се среќавале записи за мултидисциплинарно, конзилијарно одлучување при определување или промена на терапија.
Одбраната на првообвинетиот, адвокатот Боби Спирковски, реагираше на методологијата на вештачењето, оценувајќи дека дел од заклучоците не се усогласени со принципите на медицинско и правно вештачење. Тој изјави дека не е дозволиво да се користи отпусно писмо и датумот на смртта како основа за коментари дека лек даден ден претходно можеби ја влошил состојбата или бил причина за смртта, бидејќи лекарот во моментот на давање терапија не може однапред да предвиди колку ќе живее пациентот. Спирковски нагласи и дека вештачењето, според него, мора да се темели на националните протоколи и законската рамка, а не исклучиво на европски или светски стандарди, посочувајќи дека во земјава постојат протоколи објавени во 2015 година.
Во предметот „Онкологија“, покрај Нино Васев, обвинети се и онколозите Симонида Црвенкова и Драган Јакимовски. Постапка првично се водеше и против уште една онкологинка, Мери Пешевска, која призна вина и доби условна казна. Обвинението, според судските соопштенија што ги пренесуваат медиумите, ги товари лекарите за дела против здравјето на луѓето и несовесно лекување, при што кај 29 пациенти биле применети неподобни терапии со отстапувања во дозирањето и без соодветна процена на здравствената состојба. Во јавноста паралелно се споменува и посебно обвинение поврзано со злоупотреба на службена положба и проневера, со штета од над 2,2 милијарди денари.
Судењето продолжува со доказна постапка, а расправата околу вештачењата отвора и поширока дилема: каде точно се сече линијата меѓу клиничката проценка во услови на тешка болест и системските пропусти што, според обвинението и вештаците, ја прават терапијата несоодветна, недоволно документирана и потенцијално опасна.