Марта Кос ќе биде испрашувана во Европскиот парламент за нејзиното наводно минато во УДБА

Комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос, ќе се појави пред европратениците на крајот на април за да одговори на прашања поврзани со наводите за соработка со УДБА, поранешната југословенска безбедносна служби.

Сослушувањето е закажано за 20 април на состанок на Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент (AFET). Барањето за вонредно сослушување го поднесе Европската народна партија, но наместо посебна сесија, темата ќе биде вклучена на редовниот состанок на комитетот.

Планираниот состанок на 16 март беше откажан од Кос поради зафатен распоред, а одлуката се совпадна со појавата на нови информации за нејзината биографија.

Новиот бран обвинувања беше предизвикан од презентацијата на книгата во Европскиот парламент на 10 март, насловена „Комесарот“, напишана од словенечкиот автор Игор Омерза. Таа содржи документи за кои авторот тврди дека ги докажуваат врските на Кос со југословенската тајна полиција.

Таа продолжува да ги негира овие наводи. „Европскиот парламент го одобри нејзиното назначување на ист начин како и сите други комесари. Комитетот за правни прашања не идентификуваше никаков судир на интереси. Немаме дополнителни коментари“, рече Гијом Мерсие, портпарол на институцијата, цитиран од РСЕ/РЛ.

Дирекцијата за државна безбедност (ДДБ) е создадена во Југославија во 1946 година, а подоцна е преименувана во Служба за државна безбедност.

Организацијата е позната по прогонот на политичките противници и активностите против имигрантските заедници кои се сметаат за закана за државата.

Тврдењата против Кос првпат се појавија во 2024 година за време на постапката за одобрување на нејзината кандидатура за европски комесар. Таа постојано ги негираше, а претстојното сослушување ќе биде нејзина прва можност да одговори откако беа објавени новите обвинувања.

Темата предизвика интензивен политички интерес во Европскиот парламент и веројатно ќе биде предмет на жива дебата.

Во изјава за бугарската агенцииа БГНЕС авторот на книгата „Комесарот“ Игор Омерза изјави дека „Белград бил свесен за минатото на европскиот комесар за проширување Марта Кос во УДБА“.

„Нејзиниот интегритет е нула и незначителен. Ќе ѝ биде тешко да продолжи да го води одделот за проширување. Злобната Државна безбедност на југословенскиот диктатор Јосип Броз Тито, УДБА, заврши во самиот центар на демократска Европа“, додаде тој.

Во словенечката архива пронајдов десет документи од кои јасно се гледа дека таа прво била регистрирана како извор (информатор) со името „Тара“, а откако почнала да работи во радиото Дојче Веле во тогашна Западна Германија, била унапредена во соработник со кодното име „Бланка“. „Соработник“ е повисока форма, со повисок статус на известување. Изворите само известуваат, додека соработниците дејствуваат проактивно во операциите, шират дезинформации итн., исто така рече тој.