Еврокомесарот за проширување Марта Кос изјави дека влегувањето на една земја во Шенген или заедничкиот пазар на ЕУ, што го сакаат албанскиот премиер Еди Рама и српскиот претседател Александар Вучиќ, бара реформи исто толку тешки како и оние за членство во ЕУ.
Во неодамна објавена колумна за германскиот ФАЗ, Рама и Вучиќ се пожалија на бавното темпо на напорите за остварување на придобивките од поблиската поврзаност со ЕУ, што ја припишаа на „внатрешни реформи, геополитички тензии, институционални ограничувања и легитимни стравови на членовите“.
Тие рекоа дека сакаат нивните земји да бидат интегрирани во Единствениот пазар, како и во Шенген зоната, без да добијат политичко право и право на вето на полноправни членови. „Двостепениот“ план на ЕУ нормално го поддржуваат некои помали земји-кандидатки, но не и Молдавија и Украина, кои сакаат да бидат членки како и сите други.
Кос ја отфрли поканата на Вучиќ и Рама и рече дека не е сигурна дали лидерите „знаат колку треба да постигнат за да бидат дел од Шенген или заедничкиот пазар“, додавајќи дека реформите за економска интеграција со ЕУ се исто толку тешки како и за пристапување во Унијата.
Зборувајќи вчера на Самитот за конкурентна Европа на Политико, еврокомесарот исто така рече дека аспирациите на Украина да влезе во ЕУ во 2027 година би биле „невозможни“ и дека Исланд би можел да биде „посебен случај“ и „брзо да помине“ ако граѓаните на таа земја одлучат повторно да ги отворат преговорите со ЕУ на референдум во лето, во услови на геополитичка неизвесност и тензии со САД.
„Исланд е веќе толку интегриран преку Заедничкиот европски простор што заедничкиот пазар постои. И Шенген е таму. Значи, најтешките теми, ако зборуваме за потребни реформи или интеграција во ЕУ, веќе се таму. Ако зборуваме за развој на демократијата, таа е многу висока. И европските вредности“, рече Кос за позицијата на Исланд во евентуалната европска интеграција.
Еврокомесарот исто така рече дека ЕУ треба да ги промени правилата за да се прошири и ги повика главните градови да ги презентираат своите планови откако ги отфрли предлозите на Комисијата за обликување на процесот на проширување, објави Политико.
Таа потсети дека Европската комисија презентирала три опции и истакна дека без одлуката на членовите, не можеме да продолжиме напред.
Опциите вклучуваат задржување на статус кво, промена на сегашниот систем за да им се овозможи на кандидатите за членство да не стагнираат со години и „обратно проширување“ каде што кандидатите би се приклучиле пред да ги завршат клучните реформи.
„Од првата размена на мислења со членовите, јасно е дека третата опција не е правилна… тоа би била револуција“, рече Кос, додавајќи дека „број еден, статус кво, исто така не е опција“.
Бидејќи втората опција се смета за најверојатна, словенечкиот европски комесар рече дека сега разговараат за насоката во која би се движела промената на сегашниот систем, „како можеме да го забрзаме процесот во однос на постепената интеграција“.