Почнуваат преговорите за да немаме роаминг додека сме во ЕУ

Македонија и другите земји од Западен Балкан влегуваат во нова фаза од процесот што треба да доведе до укинување на роаминг трошоците со Европската Унија. Европската комисија предложи да се отворат преговори со Северна Македонија, Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора и Србија, со цел регионот да се вклучи во режимот „Roam Like at Home“. Тоа значи дека, ако процесот заврши успешно, граѓаните би можеле да се јавуваат, да праќаат пораки и да користат интернет во ЕУ по иста цена како дома.

Но ова не значи дека роамингот се укинува веднаш. Следниот чекор е Советот на ЕУ да ѝ даде овластување на Европската комисија формално да ги отвори разговорите, по што би следеле посебни договори со секоја земја од Западен Балкан. Дури откако тие договори ќе бидат финализирани и секоја држава ќе ги усогласи своите правила со европските, ќе може да почне примената на системот без дополнителни трошоци.

За граѓаните од регионот ова би било едно од највидливите олеснувања во секојдневието. Не станува збор само за туристички патувања, туку и за студенти, работници, превозници, мали фирми и семејства што постојано се движат меѓу Балканот и земјите на Унијата. Ако договорите се реализираат, домашната тарифа би важела и за патниците од ЕУ кога доаѓаат во земјите од Западен Балкан.

Оваа најава не доаѓа од нула. Во самиот Западен Балкан роамингот е укинат уште од 1 јули 2021 година, па граѓаните веќе не плаќаат дополнително кога патуваат меѓу земјите од регионот. Во меѓувреме, од октомври 2023 година важи и доброволен договор меѓу дел од операторите од ЕУ и Западен Балкан, со кој дел од цените за мобилен интернет веќе беа намалени. Новиот чекор сега треба да го претвори тоа делумно олеснување во целосен систем без роаминг доплати.

Со други зборови, граѓаните сè уште нема да можат веднаш да патуваат низ ЕУ без роаминг, но политичката врата сега е отворена. Ако Советот ја одобри иницијативата и ако преговорите завршат успешно, ова би била една од најконкретните придобивки што регионот би ја почувствувал уште пред полноправното членство во Унијата.