Skip to content
Научници развиваат технологија што би можела да овозможи селективно бришење на лошите спомени, отворајќи ново поглавје во третманот на психолошките трауми, но и сериозни етички дилеми за иднината на човештвото. Според најновите истражувања, научните тимови успеале да идентификуваат механизми преку кои мозокот ги складира и повторно ги активира непријатните сеќавања, што создава можност тие спомени да бидат ослабени или дури целосно отстранети.
Истражувањата се фокусираат на процесот на таканаречена „реконсолидaција“ на меморијата – моментот кога човек повторно се присетува на некој настан. Токму тогаш, научниците веруваат дека споменот станува привремено „ранлив“, па со помош на медикаменти или невролошки интервенции може да се промени неговото емоционално влијание.
Првиот голем напредок се случил уште во 2009 година, кога канадски истражувачи успеале да идентификуваат мозочни клетки кај глувци поврзани со страв. Животните претходно биле научени да поврзуваат одреден звук со благ електрошок, па се вкочанувале од страв штом ќе го слушнеле.
Потоа научниците ги уништиле токму тие клетки поврзани со сеќавањето. Резултатот бил неверојатен, глувците повеќе не реагирале со страв на звукот, како споменот целосно да исчезнал.
Експертите сметаат дека ваквата технологија би можела да има огромно значење за луѓе кои страдаат од Post-traumatic stress disorder, тешки трауми, воени искуства или злоупотреби. Наместо пациентите цел живот да живеат со интензивен страв, анксиозност и психолошки последици, идните терапии би можеле значително да го намалат товарот од болните сеќавања.
Но, научниот напредок отвора и сериозни прашања. Дел од научниците предупредуваат дека бришењето спомени може да влијае врз идентитетот и личноста на човекот, бидејќи токму искуствата – и добрите и лошите – ја обликуваат човечката свест. Се поставува и прашањето кој би одлучувал кои спомени треба да исчезнат, како и дали таквата технологија би можела да биде злоупотребена.
Иако целосно „бришење“ на меморијата, како во научнофантастичните филмови, сѐ уште не е реалност, научниците велат дека во следните децении е можно да се развијат терапии што ќе овозможат селективно слабеење на трауматичните спомени и емоциите поврзани со нив.
