Skip to content
Додека глобалната јавност и инвеститорите главно гледаат кон Nvidia, AMD, Micron и Broadcom, европските берзи добија нова генерација добитници од бумот на вештачката интелигенција. Не станува збор за компании што градат големи AI модели, туку за фирми што ја произведуваат инфраструктурата без која тие модели не можат да работат – ласери, оптички чипови, сервери, полупроводнички материјали, мрежна опрема и системи за тестирање чипови.
Најголемото изненадување доаѓа од Шведска. Sivers Semiconductors, компанија што развива ласерски и оптички технологии за пренос на податоци во AI дата-центри, годинава забележа раст на акциите од 2.245,93 проценти и стана најуспешната европска AI поврзана акција во 2026 година. Силниот скок беше поттикнат и од договорот со GlobalFoundries за интеграција на нејзините ласери во платформа за силициумска фотоника, технологија што станува клучна за поврзување на големи AI кластери.
Зад шведската компанија се издвојуваат и француската Soitec, со раст од 559,98 проценти, и 2CRSi, производител на сервери и системи за ладење за AI и високо-перформансно компјутерство, чии акции пораснале за 410,03 проценти. Австриската AT&S, која произведува напредни подлоги и печатени плочки за чипови, бележи раст од 366,46 проценти, додека германскиот Aixtron, важен снабдувач за фотоничката индустрија, пораснал за 234,70 проценти.
Овој европски берзански бран покажува дека AI трката не се води само преку софтвер, алгоритми и големи јазични модели. Зад секој AI систем стојат дата-центри, сервери, оптички врски, чипови, напојување и ладење. Токму во тие помалку видливи, но критични делови од синџирот на вредност, европските компании пронаоѓаат простор за раст.
Сепак, спектакуларните берзански скокови не значат автоматски стабилна финансиска приказна. Дел од компаниите сè уште работат со загуби или имаат резултати што не го следат темпото на раст на акциите. Кај Sivers Semiconductors, на пример, приходите во 2025 година пораснале, но компанијата и натаму е загубар, а во првиот квартал од 2026 година приходите дури се намалиле. Инвеститорите, според тоа, не ја купуваат само сегашноста, туку очекувањата дека AI инфраструктурата ќе продолжи агресивно да се шири.
Европа можеби нема сопствена Nvidia, но добива нешто друго – мрежа од специјализирани индустриски компании што ја хранат глобалната AI експанзија. Тоа е помалку гламурозен дел од технолошката револуција, но токму таму се создаваат новите берзански добитници. Прашањето е дали овие вреднувања ќе се претворат во реални приходи и профити, или дел од нив ќе останат уште еден пример за пазар што побрзал пред економската реалност.
